De Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza), die op 1 januari 2022 in werking trad, blijft belangrijke verplichtingen bevatten voor zorgaanbieders om zorg te mogen verlenen. Ook als apotheker heb je met de Wtza te maken.
Wat is de Wtza en wat betekent dit voor jou als apotheker?
De Wtza is kortweg samen te vatten in vier onderdelen: een meldplicht, een vergunningplicht, het aanstellen van een interne toezichthouder, en een jaarverantwoordingsplicht.
De afgelopen jaren is de Wtza op diverse punten aangepast om de administratieve lasten te verlagen.
Wat vraagt de Wtza per 2025/2026 van apothekers?
1. Apotheken hebben GEEN meldplicht
Apotheken zijn uitgezonderd van de (eenmalige) meldplicht. Apotheken, waarvan de apotheker is belast met de leiding van de apotheek, staan reeds ingeschreven in het register van gevestigde apothekers, en zijn daarmee in beeld bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Om die reden worden deze apotheken uitgezonderd. Apotheken die onderdeel zijn van het ziekenhuis zijn daarnaast al bekend bij IGJ, omdat in dat geval het ziekenhuis de zorgaanbieder is die onder de meldplicht valt.
2. Apotheken zijn vergunningsplichtig
Alle apotheken zijn vergunningsplichtig per 1 juli 2025 geworden, ook kleine apotheken met minder dan 10 medewerkers. Bestaande apotheken hebben per 1 juli 2025 automatisch (van rechtswege) een vergunning gekregen, zonder aanvraag. Nieuwe apotheken (opgericht na 1 juli 2025) moeten wel actief een vergunning aanvragen via het CIBG-portaal.
Het CIBG is belast met het verwerken en toetsen van de vergunningsaanvragen en het onderhouden van wijzigingen die zorgaanbieders zelf via een digitaal portaal kunnen indienen. Kijk op de website van CIBG voor meer informatie.
3. Intern toezichthouder
De grens voor het aanstellen van een interne toezichthouder is per 1 juli 2025 voor alle zorgaanbieders omhoog gegaan van 25 naar 50 zorgverleners. Aan dit besluit kan geen terugwerkende kracht worden verleend, wat betekent dat formeel tot 1 juli 2025 de verplichting bleef bestaan om een intern toezichthouder aan te stellen bij 25 of minder zorgverleners. Zowel bij de oude als de nieuwe getalsgrens telt iedere persoon die direct bij de behandeling van de patiënt betrokken is mee als zorgverlener. Of ze BIG-geregistreerd zijn of niet, als zzp’er werken of in dienst zijn, en of ze nu parttime of fulltime werken.
De eisen die aan een interne toezichthouder worden gesteld, staan in de Wtza en in het Uitvoeringsbesluit Wtza. Uit die eisen volgt dat er geen directe familiaire relatie mag bestaan tussen de toezichthouder en de algemene leiding van de instelling. Het is tevens niet toegestaan de rol van interne toezichthouder te vervullen en gelijktijdig een rol van de dagelijkse of algemene leiding van de zorginstelling. Voorkom (de schijn van) financiële, personele en/of familiale belangenverstrengeling. De toezichthouder bestaat uit ten minste drie natuurlijke personen. Deze zijn ten hoogste vier jaar lid met ten hoogste één keer verlenging van vier jaar.
U kunt binnen uw regio mogelijk een interne toezichthouder vinden of advies vragen bij de Nederlandse Vereniging van Toezichthouders in Zorg en Welzijn (NVTZ). De NVTZ biedt ook model-documenten en een ondersteuningsprogramma.
4. Jaarverantwoording
Apothekers zijn verplicht om jaarlijks vóór 1 juni hun openbare jaarverantwoording aan te leveren volgens de Regeling openbare jaarverantwoording WMG via het aanleverportaal DigiMV. Op de website van het CIBG treft u DigiMV.
Wij raden u aan in te loggen op de website en de stappen zorgvuldig te doorlopen. Voor het inloggen heeft u een E-herkenning 2+ nodig.
Het is verplicht om te starten met het invullen van de basisvragenlijst. De rechtsvorm van uw organisatie bepaalt vervolgens welke gegevens en informatie u verder aanlevert, in overleg ook met uw accountant of financieel adviseur. Zie voor meer informatie ook deze website.
Kleine apotheken die op twee opeenvolgende balansdata aan twee van de hier genoemde drie criteria voldoen, vallen onder een lichter regime: een balanstotaal van maximaal € 450.000, netto-omzet/som der bedrijfsbaten van maximaal € 900.000 en een personeelsbestand van maximaal tien fte’s in loondienst. Voor hen vervalt de openbaarmakingsplicht.
Uitstel aanleveren jaarverantwoording
Apothekers en andere zorgaanbieders kunnen bij capaciteitsproblemen bij hun accountant of administratiekantoor uitstel aanvragen voor het indienen van de openbare jaarverantwoording. Dit staat in de Beleidsregel Uitstel jaarverantwoording onder de Wet marktordening gezondheidszorg (WMG) die per 1 januari 2026 wordt uitgebreid. Met de nieuwe regeling kunnen zij bij vertraging door capaciteitsproblemen uiterlijk 1 april uitstel aanvragen bij de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Bij goedkeuring verschuift de deadline naar 1 oktober.
Transparante financiële bedrijfsvoering
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) blijft toezicht houden op de financiële bedrijfsvoering. Zorgaanbieders moeten kunnen aantonen dat hun administratie volledig, inzichtelijk en controleerbaar is. Ook blijven regels voor financiële derivaten van kracht om speculatief gebruik tegen te gaan.
Inzet KNMP en Eerstelijnscoalitie
De KNMP en andere eerstelijnskoepels blijven zich inzetten tegen de hoge administratieve lasten van de Wtza. Successen zijn onder meer:
- vrijstelling van de accountantsverklaring voor zorgaanbieders met een omzet tot 12 miljoen euro;
- bescherming van privacy voor eenmanszaken via een beperkte financiële verantwoording;
- verruiming van openbaarmakingstermijnen.
De Eerstelijnscoalitie blijft pleiten voor verdere versoepelingen en vermindering van administratieve lasten in 2025 en daarna.
Voor meer informatie over de Wtza, de vereisten voor zorgaanbieders en actuele updates, kunt u terecht op de website van het ministerie van VWS.
Moet ik iedere wijziging doorgeven?
Als een praktijk wijzigt, bijvoorbeeld naar een maatschap of een vennootschap of andersom, wijzigt hiermee ook de rechtsvorm. Dergelijke wijzigingen dient u te allen tijde aan de Kamer van Koophandel door te geven. Van de KvK ontvangt u in de meeste gevallen dan ook een nieuw KvK-nummer. Dit nummer wordt automatisch doorgegeven aan het CIBG.
Een wijziging in het aantal zorgverleners kan tot gevolg hebben dat u een interne toezichthouder dient aan te stellen.
Een wijziging van gevestigd apotheker hoeft enkel in het Register van gevestigd apothekers doorgegeven te worden aan de IGJ. Dit kunt u gemakkelijk online regelen.
Let wel: Andere zorgaanbieders, niet zijnde apotheken, zullen actief de wijziging in KvK-nummer moeten doorgeven aan het CIBG via het digitaal portaal, omdat de nieuwe vorm mogelijk gezien wordt als nieuwe zorgaanbieder waarop een meldplicht van toepassing is. Dit geldt dus niet voor apotheken.