Medicatiebeoordeling

Door het uitvoeren van een medicatiebeoordeling optimaliseren apothekers met de (huis)arts de farmacotherapie van de patiënt en verminderen zij de mogelijke risico’s van polyfarmacie. De richtlijnen rond medicatiebeoordelingen zijn hierbij leidend. Daarnaast zijn er aanvullende adviezen over bijvoorbeeld de samenwerking met de (huis)arts en patiëntselectie.

Richtlijnen

De Multidisciplinaire Richtlijn ‘Polyfarmacie bij ouderen’ en de KNMP-richtlijn Medicatiebeoordeling, specifiek voor openbaar apothekers, bevatten belangrijke aanbevelingen en zijn leidend voor het verlenen van deze zorg. Bij de multidisciplinaire richtlijn is een stappenplan opgenomen voor het uitvoeren van een medicatiebeoordeling: de STRIP-methode.

Multidisciplinaire Richtlijn 'Polyfarmacie bij ouderen'

Open link

Stappenplan STRIP-methode

Open link

KNMP-richtlijn medicatiebeoordeling

Download

Samenwerking met de (huis)arts

Medicatiebeoordeling is multidisciplinaire zorg. Apotheker en arts zijn samen verantwoordelijk. Het is daarom belangrijk om voor het starten van elke medicatiebeoordeling heldere afspraken met elkaar te maken over de taakverdeling en de vergoeding. Dit gebeurt op lokaal niveau. Goede samenwerking moet in de basis aanwezig zijn voor vertrouwen in elkaars voorstellen voor wijzigingen van de behandeling. Onderzoek naar de effectiviteit van medicatiebeoordelingen wijst uit dat een intensievere samenwerking tussen apotheker en arts de implementatie van de voorstelde wijzigingen verhoogt. 

Samenvatting van een wetenschappelijk artikel op PubMed

Open link

In de praktijk voeren apothekers een medicatiebeoordeling meestal uit in samenwerking met de huisarts. Maar vaak is de patiënt is ook onder behandeling van een specialist. In dat geval is het aan te raden om met de huisarts af te spreken wie met de betreffende specialist contact opneemt.

Het moet voor een patiënt duidelijk zijn dat een medicatiebeoordeling een samenwerking is van de apotheker en de (huis)arts. Dit kunt u bijvoorbeeld benadrukken door gezamenlijk een uitnodiging aan de patiënt te ondertekenen.

Tijdsbesteding betrokken zorgverleners

Het Significant-rapport ‘Generieke kosten van een medicatiebeoordeling’ schetst de tijdsbesteding van betrokken zorgverleners bij het uitvoeren van een medicatiebeoordeling in de huidige praktijk.

Significant-rapport ‘Generieke kosten van een medicatiebeoordeling’

Open link

Patiëntselectie

De richtlijnen bieden heldere criteria voor welke patiënten een medicatiebeoordeling zinvol kan zijn. Binnen deze criteria kiezen apotheker en (huis)arts welke patiënten zij uitnodigen voor een medicatiebeoordeling. Ook komt het voor dat de patiënt zelf om een medicatiebeoordeling vraagt. Apotheker en (huis)arts schatten in of een medicatiebeoordeling bij deze patiënt inderdaad zinvol is. 

De NPCF ontwikkelde 2 kaarten voor patiënten, die u kunt downloaden en printen voor uw eigen praktijk:

Kaart met een oproep aan patiënten om zich aan te melden voor een medicatiebeoordeling

Open link

Kaart met adviezen voor een patiënt als voorbereiding op een medicatiebeoordeling

Open link

Informeer de patiënt vooraf over het doel en eventuele kosten. Het is van belang dat u hierbij ook expliciet de medewerking van de patiënt vraagt en toestemming voor het uitwisselen van informatie met de (huis)arts.

IGZ-normen per 1 juli 2015

IGZ hanteert vanaf 1 juli 2015 andere criteria die gelden binnen de richtlijn medicatiebeoordeling. Medicatiebeoordeling is aangewezen voor patiënten die:

  • 75 jaar of ouder zijn
  • 7 of meer geneesmiddelen gebruiken
  • een slechte nierfunctie hebben (eGFR < 50 ml/min/ 1,73m2)

De potentiële patiëntenpopulatie is hierdoor gereduceerd van ruim 700.000 naar zo’n 220.000 ouderen. IGZ gaat erop toezien dat huisarts en apotheker binnen deze patiëntengroep 20 medicatiebeoordelingen per apotheek uitvoeren in 2015. Voor 2016 zijn dit 60 medicatiebeoordelingen en voor 2017 zijn 100 beoordelingen het uitgangspunt. Deze aantallen zijn gebaseerd op een gemiddelde apotheek van 7900 patiënten en worden dus meer of minder naarmate het een grotere of kleinere apotheek betreft. De KNMP is met IGZ over deze normen in gesprek.

Lees het bericht 'IGZ gaat per 1 juli handhaven op richtlijn medicatiebeoordeling' Bekijk de brief van IGZ met de handhavingsnormen

Frequentie medicatiebeoordelingen

De Multidisciplinaire Richtlijn Polyfarmacie bij ouderen geeft aan dat minimaal 1 keer per jaar een medicatiebeoordeling plaats moet vinden. De KNMP-richtlijn Medicatiebeoordeling vult hierop aan dat de frequentie afhangt van de stabiliteit van de situatie van de patiënt. Bij een verandering van deze situatie, bijvoorbeeld bij een nieuwe aandoening of een ziekenhuisopname, kan een nieuwe medicatiebeoordeling zinvol zijn. U beoordeelt op basis van uw professionaliteit als apotheker de frequentie van medicatiebeoordelingen.

Rolverdeling binnen apotheekteam

Het afnemen van de farmaceutische anamnese (het patiëntgesprek) en het uitvoeren van de farmacotherapeutische analyse (aanzet tot het behandelplan) zijn binnen het apotheekteam voorbehouden aan apothekers. Ook stelt de apotheker zelf, in samenwerking met de arts, het behandelplan op. Overige onderdelen van het proces kunnen worden uitgevoerd door een apothekersassistent of farmaceutisch consulent. Voorbeelden zijn het plannen van afspraken, het opvragen van informatie bij de huisarts. Ook bij de uitvoering van het behandelplan en het monitoren van de patiënt gedurende de follow-up spelen assistenten en consulenten een actieve rol. Het is aan te raden om als voorbereiding op een medicatiebeoordeling goede afspraken te maken over de taakverdeling en een haalbare planning op te stellen.

Vergoeding medicatiebeoordeling

Medicatiebeoordeling is onderdeel van de basisverzekering. De kosten van een medicatiebeoordeling die onder regie van een apotheker plaatsvindt, vallen onder het eigen risico van de patiënt. Er zijn verzekeraars die medicatiebeoordeling buiten het eigen risico laten vallen. Patiënten kunnen dit nalezen in de polisvoorwaarden van hun zorgverzekeraar.

Wanneer u wilt nagaan of bij een patiënt al een medicatiebeoordeling is gedeclareerd, kunt u dit navragen bij de patiënt zelf. Wanneer dit geen uitsluitsel geeft, is navraag bij de zorgverzekeraar mogelijk.

Contact

KNMP
Maandag t/m vrijdag 09:00 - 17:00 uur

(070) 373 73 73 communicatie@knmp.nl