De multidisciplinaire richtlijn Polyfarmacie bij ouderen is ontwikkeld op initiatief van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG), de Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie (NVKG) en de Federatie Medisch Specialisten (FMS). In 2017 hebben het NHG, de KNMP en de NVKG de actualiteit van de multidisciplinaire richtlijn Polyfarmacie bij ouderen beoordeeld.
Op basis van praktijkervaringen en wetenschappelijke evaluaties is geconstateerd dat aanpassing en doorontwikkeling van de methodiek van medicatiebeoordeling (MBO) nodig is om deze optimaal toe te kunnen passen in de praktijk. De module Medicatiebeoordeling (september 2019) vervangt de methodiek van MBO binnen de richtlijn Polyfarmacie bij ouderen (2012).
Module Minderen en stoppen van medicatie
De algemene module Minderen en stoppen van medicatie (2020) met het stroomschema biedt handvatten aan voorschrijvers, apothekers en patiënten om het minderen en stoppen van geneesmiddelen bij oudere patiënten (≥ 70 jaar) in de dagelijkse praktijk vorm te geven. Het primaire doel van minderen en stoppen van medicatie is het optimaliseren van de medicamenteuze behandeling en daarmee het verbeteren van de kwaliteit van leven en gezondheidswelzijn van de individuele patiënt. Aandoeningsgerichte richtlijnen beschrijven vaak wel het starten van chronische medicatie, maar meestal niet het proces van staken bij ouder wordende patiënten. Net als het voorschrijven van medicatie dient het minderen of stoppen van medicatie onderdeel te zijn van de dagelijkse medische praktijk.
Bijlage Kennisdocumenten
Om het daadwerkelijk stoppen en minderen van regelmatig aan ouderen voorgeschreven geneesmiddelgroepen handen en voeten te geven, zijn tien kennisdocumenten ontwikkeld. Hierin staan overwegingen beschreven om wel of juist niet te stoppen, welk bewijs er bekend is over het stoppen of minderen van deze geneesmiddelgroep bij ouderen en een stop- of afbouwstrategie. Deze kennisdocumenten zullen achtereenvolgens worden opgenomen bij de reguliere herzieningen van de bijbehorende beroepsrichtlijnen en -standaarden.
De laatste 5 nieuwe kennisdocumenten zijn hieronder te downloaden.
5 nieuwe kennisdocumenten
- Kennisdocument anti-epileptica.pdf Downloaden
- Kennisdocument opioiden.pdf Downloaden
- Kennisdocument antidepressiva.pdf Downloaden
- Kennisdocument antipsychotica.pdf Downloaden
- Kennisdocument benzodiazepinen.pdf Downloaden
Bijlage STOP-NL V2
STOP-NL V2 is een hulpmiddel voor de apotheker en andere zorgverleners om de medicamenteuze behandeling te optimaliseren bij kwetsbare ouderen (≥ 70 jaar), rekening houdend met comorbiditeit en levensverwachting. Het instrument signaleert situaties waarin de verwachte voordelen van geneesmiddelen mogelijk niet langer opwegen tegen de potentiële risico’s.
De criteria zijn niet bedoeld als absolute verbodscriteria. Weeg voor de individuele patiënt altijd de voordelen van continueren van de behandeling af tegen de (potentiële) nadelen, zoals bijwerkingen, en beoordeel de samenhang tussen aandoeningen en geneesmiddelengebruik voor deze patiënt integraal. Soms kan een alternatief geneesmiddel overwogen worden. Overleg bij specialistische medicatie zo nodig met de voorschrijvend specialist(en).
Het instrument vervangt de eerdere STOP-START NL lijst uit 2020, die inmiddels niet meer goed aansloot bij de Nederlandse praktijk. De START-criteria zijn komen te vervallen, omdat deze overeenkomen met voorschrijven volgens bestaande Nederlandse richtlijnen en daardoor geen extra waarde bieden.
STOPNL V2 is ontwikkeld door de werkgroep van de MDR Polyfarmacie bij ouderen, bestaande uit vertegenwoordigers van onder meer de KNMP, het NHG, SIR, Ephor en de NVKG.