Gevolgen geneesmiddelentekorten voor patiënt en apotheker

Voor patiënten zijn geneesmiddelentekorten erg vervelend, omdat zij hierdoor terug moeten komen naar de apotheek of een ander middel moeten gebruiken. Apothekers zijn op hun beurt veel tijd kwijt aan zoeken naar oplossingen voor geneesmiddelentekorten, om zo de gevolgen voor de patiënt te beperken.

Problemen beschikbaarheid voor patiënten

Patiënten ervaren steeds vaker problemen met geneesmiddelen die niet beschikbaar zijn. Ze moeten dan later terugkomen in de apotheek of een ander geneesmiddel gaan gebruiken. Uit onderzoek van NIVEL (2014) blijkt dat 4 van de 10 patiënten van wie het geneesmiddel niet beschikbaar was, dit een probleem vonden. Ook geven patiënten aan dat zij zich ergeren aan beschikbaarheidsproblemen en geneesmiddelen die niet op voorraad zijn.

Het overstappen op een ander middel heeft ook invloed op het vertrouwen dat patiënten hebben in hun geneesmiddelen. In een onderzoek van NIVEL (2019) geeft bijna de helft van de patiënten aan dat het soms wisselen van geneesmiddel redelijk tot veel invloed heeft op hun vertrouwen in geneesmiddelen. Uit datzelfde onderzoek blijkt ook dat patiënten die in het afgelopen jaar gewisseld zijn van geneesmiddel, of hebben ervaren dat hun vertrouwde geneesmiddel niet direct beschikbaar was, een iets lager cijfer geven aan het vertrouwen in de eigen geneesmiddelen.

Opties apotheker bij geneesmiddeltekort

Een apotheker signaleert beschikbaarheidsproblemen vaak als eerste, omdat hij of zij een geneesmiddel niet kan bestellen. Om dit op te lossen is goed overleg tussen apotheker, voorschrijver en patiënt een voorwaarde.

Hierbij is er een aantal opties:

  • Uitwijken naar hetzelfde geneesmiddel van een andere leverancier (farmaceutische substitutie).
  • Een alternatief geneesmiddel voor dezelfde indicatie voorstellen (therapeutisch alternatief).
  • Het geneesmiddel importeren uit een land waar het wel beschikbaar is.
  • Het middel beschikbaar maken met een apotheekbereiding.

Apothekers zorgen met ‘kunst- en vliegwerk’ dat 99% van de problemen wordt opgelost. Hierdoor blijft de impact voor de patiënt in veel gevallen binnen de perken.

Oplossing zoeken tijdrovend en kostbaar

Het kost apothekers veel tijd om oplossingen te zoeken voor niet-beschikbare geneesmiddelen. Uit onderzoek van de KNMP (2019) blijkt dat het apotheekteam, inclusief de apotheker, wekelijks gemiddeld 17,5 uur (circa 0,5 fte) besteedt aan het oplossen van geneesmiddelentekorten. Het gaat om werkzaamheden als de uitleg van het tekort aan de patiënt, de administratieve afwikkeling van alternatieven en het contact met zorgverzekeraars over de declaratie buiten het beleid. De geneesmiddelentekorten hebben dan ook een grote impact op de dagelijkse werkzaamheden in de apotheek; deze tijdsinvestering gaat ten kosten van de reguliere werkzaamheden. Het onderzoeksbureau Gupta heeft ingeschat dat de tijdsinvestering van apotheken €40-110 miljoen kost.

Bijbetalen?

Het komt voor dat een patiënt moet bijbetalen vanwege beschikbaarheidsproblemen. Bijvoorbeeld als de apotheek het geneesmiddel moet importeren uit het buitenland of zelf moet bereiden. De zorgverzekeraar vergoedt de (meer)kosten niet in alle gevallen.

Informatie geneesmiddelentekorten voor patiënten

Om patiënten op de hoogte te brengen van deze problematiek is op Apotheek.nl het thema ‘Medicijntekorten’ gepubliceerd.

Contact

Helpdesk LNA
Maandag t/m vrijdag 10.30 - 17.00 uur

(070) 373 73 70 lna@knmp.nl