In Service Apotheek Heerde werken vijf apothekersassistenten met een bijzondere aanvullende rol: zij zijn actief als zorgassistent. In deze functie voeren zij medicatiebeoordelingsgesprekken met patiënten, zowel in de apotheek als bij mensen thuis. Een taak die vraagt om tijd, aandacht en goede gespreksvaardigheden.
Saskia Jansen werkt al bijna 35 jaar in de openbare apotheek en is al lange tijd verbonden aan Service Apotheek Heerde. “Er is in al die jaren enorm veel veranderd in het vak”, vertelt ze. “Juist daarom vind ik deze rol als zorgassistent zo leuk. Het zorgt voor een mooie afwisseling naast het reguliere werk.”
Lisanne Kok werkt inmiddels bijna tien jaar in de apotheek. Zij maakte ooit een overstap vanuit een ander werkveld. “Ik heb logopedie gestudeerd, maar kwam via een omweg in de apotheek terecht. Na mijn stage ben ik hier blijven hangen, en werk ik hier met veel plezier.”
Service Apotheek Heerde is gevestigd in een gezondheidscentrum, samen met huisartsen, fysiotherapie en thuiszorg. “Die korte lijntjes zijn heel prettig”, zegt Lisanne. “Je loopt makkelijk even bij elkaar binnen en dat komt de samenwerking echt ten goede.”
Rust en focus
De rol van zorgassistent is bewust duidelijk afgebakend. “We worden hier echt voor uitgeroosterd”, legt Saskia uit. “Als je zorgassistent bent, word je niet ingezet aan de balie. Dat geeft rust en focus.”
Om de telefoongesprekken en consulten met patiënten te kunnen uitvoeren, is een aparte plek in de apotheek ingericht. Wat begon als project, is inmiddels vast onderdeel van de werkzaamheden in de apotheek. “Ongeveer een jaar geleden zijn we ons intensiever als zorgassistent gaan profileren”, zegt Lisanne. “Daarvoor deden we het meer tussendoor.”
Zorgassistenteam
Het zorgassistententeam bestaat uit zes apothekersassistenten die zich hier zelf voor hebben aangemeld. “Je moet het leuk vinden om gesprekken te voeren en echt de diepte in te gaan”, zegt Saskia.
Drie dagen per week is hier één zorgassistent voor vrijgemaakt. Op zo’n dag worden gemiddeld drie tot vier medicatiebeoordelingen uitgevoerd. Lisanne: “Naast de gesprekken zelf doen we ook aan verslaglegging en terugkoppeling.”
Patiënten worden geselecteerd op verschillende manieren: via de huisarts, op basis van leeftijd en polyfarmacie of omdat tijdens een baliegesprek blijkt dat extra begeleiding gewenst is. De zorgassistent belt patiënten persoonlijk op om hen uit te nodigen. “Sommige patiënten reageren heel afwachtend”, zegt Lisanne. “Maar het gebeurt regelmatig dat ze later zelf terugbellen om alsnog een afspraak in te plannen.”
De gesprekken vinden plaats in de apotheek of bij mensen thuis. Juist die huisbezoeken leveren vaak waardevolle inzichten op. “Mensen zijn thuis vaak meer zichzelf”, vertelt Lisanne. “Je ziet de leefomgeving en hoort dingen die in een spreekkamer niet altijd naar voren komen.”
Huisbezoek
Lisanne herinnert zich haar allereerste huisbezoek nog goed. “Het was bij een echtpaar. De vrouw was chronisch ziek en de man leek totaal geen inzicht te hebben in haar situatie. Ze leefden eigenlijk langs elkaar heen.”
Tijdens het gesprek bleek dat vooral de man weinig op had met medicijnen. “Hij vond vitamine D onzin, want hij gaf al genoeg geld uit aan fruit. En ondertussen vertelde hij heel luchtig dat de thuiszorg zijn benen altijd insmeerde met vaseline, terwijl hij daarna op de bank voetbal ging kijken, terwijl de hond alles van zijn benen aflikte.”
Later, toen Lisanne alleen met de vrouw sprak, werd duidelijk dat zij dagbesteding nodig had en waarom. “Dat soort informatie krijg je alleen tijdens een huisbezoek. In de apotheek zou je hier nooit achter komen.”
Maar ook tijdens gesprekken in de apotheek komen verrassende dingen naar voren. Saskia: “We vragen altijd naar zelfzorgmiddelen en supplementen. Mensen noemen dan soms kruidenpreparaten zonder te beseffen dat die invloed kunnen hebben op hun medicatie.”
Samenwerking
Lisanne herinnert zich haar allereerste huisbezoek nog goed. “Het was bij een echtpaar. De vrouw was chronisch ziek en de man leek totaal geen inzicht te hebben in haar situatie. Ze leefden eigenlijk langs elkaar heen.”
Tijdens het gesprek bleek dat vooral de man weinig op had met medicijnen. “Hij vond vitamine D onzin, want hij gaf al genoeg geld uit aan fruit. En ondertussen vertelde hij heel luchtig dat de thuiszorg zijn benen altijd insmeerde met vaseline, terwijl hij daarna op de bank voetbal ging kijken, terwijl de hond alles van zijn benen aflikte.”
Later, toen Lisanne alleen met de vrouw sprak, werd duidelijk dat zij dagbesteding nodig had en waarom. “Dat soort informatie krijg je alleen tijdens een huisbezoek. In de apotheek zou je hier nooit achter komen.”
Maar ook tijdens gesprekken in de apotheek komen verrassende dingen naar voren. Saskia: “We vragen altijd naar zelfzorgmiddelen en supplementen. Mensen noemen dan soms kruidenpreparaten zonder te beseffen dat die invloed kunnen hebben op hun medicatie.”
Tijd en aandacht
Volgens beide assistenten zit de kracht van hun werk als zorgassistent in de tijd en aandacht die ze aan patiënten besteden. “Je merkt dat patiënten zich gehoord voelen”, zegt Lisanne. “En dat ze vragen durven stellen die anders blijven liggen.”
Saskia besluit: “Dit werk laat zien hoe waardevol apothekersassistenten zijn in de eerstelijnszorg. Het is zorg met diepgang en dat maakt het vak alleen maar mooier.”
Door Linda Middelkoop