Van de nieuwe gebruikers van slaapmiddelen in het vierde kwartaal van 2025 kreeg 37,2% deze voor meer dan twintig dagen voorgeschreven door huisartsen. Ook bij antidepressiva, maagzuurremmers en urologische middelen is er sprake van overschrijding van de maximale gebruiksduur. Dat blijkt uit onderzoek van het Instituut Verantwoord Medicijngebruik (IVM).
Het gebruik van slaapmiddelen voor een periode langer dan twintig dagen steeg van 34,0% in 2023 naar 37,2% in 2025. Daarbij zijn er aanzienlijke verschillen tussen de regio’s; het percentage liep uiteen van 22,6 tot 57,0%. De regio’s met de hoogste percentage lagen in Friesland, Noord-Holland en Limburg.
In 2023 scoorden nog 29 regio’s 30% en lager, in 2024 nog maar vijftien. In 2025 bleef dit aantal stabiel, concludeert het IVM in de themarapportage Minderen en stoppen 2025, over het gebruik van slaapmiddelen, antidepressiva, hormonale anticonceptie, urologische spasmolytica en protonpompremmers (PPI’s).
Bespreken behandelduur
Volgens het IVM is het zeer belangrijk dat huisartsen en apothekers voorlichting blijven geven aan patiënten over de beperkte effectiviteit van slaapmiddelen en de nadelen, zoals slaperigheid overdag en bij kwetsbare ouderen cognitieve achteruitgang en verhoogd valrisico. Ook het vooraf bespreken van de behandelduur en het verhelderen van de verwachtingen van een patiënt kunnen bijdragen aan het voorkómen van langdurig gebruik. Een ander aandachtspunt ter preventie van langdurig gebruik betreft het omgaan met het aanvragen van herhaalrecepten. Het aanvragen daarvoor moet altijd via het spreekuur van de huisarts lopen, benadrukt het IVM.