Apothekersassistenten hebben het vaakst stressvol werk (51%), gevolgd door leerkrachten in het basisonderwijs (39%), medisch praktijkassistenten (39%) en artsen (35%). Dat blijkt uit cijfers van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA), het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en TNO.
In 2024 had 16% van de werknemers een stressvolle baan met hoge eisen én weinig vrijheid. In deze banen wordt veel van mensen gevraagd, terwijl zij weinig ruimte hebben om hun werk te doen zoals ze dat zelf willen, concluderen de onderzoekers.
Van de werknemers ervaart 42% weinig autonomie: vrijheid om zelf te bepalen hoe, waar een wanneer zij hun werk uitvoeren. 32% zegt dat zij hoge taakeisen hebben, bijvoorbeeld omdat ze heel snel of heel veel werk moeten doen. De helft van hen ervaart ook weinig autonomie en valt daarmee in de groep met stressvol werk.
Vaste protocollen
Stressvol werk komt het vaakst voor in beroepen met veel directe verantwoordelijkheden en weinig regelruimte. In die banen moeten mensen hun taak vaak grotendeel uitvoeren volgens vaste instructies of protocollen.
De top 10 stressvolle beroepen bestaat, volgens de onderzoekers, vooral uit beroepen in de zorg, onderwijs en horeca. Naast apothekersassistenten (51%), leerkrachten in het basisonderwijs (39%), medisch assistenten (39%) en artsen (35%) staan in de top 10 onder anderen docenten algemene vakken voortgezet onderwijs (35%), kelners en barpersoneel (34%) en verpleegkundigen (34%).
In de afgelopen vijf jaar is het percentage werknemers met stressvol werk licht gedaald, van 18% naar 16%. De top tien beroepen met veel stressvol werk is bijna identiek aan die van vijf jaar geleden.
Meer verzuim
Werknemers met stressvol werk blijken beduidend vaker pessimistisch over hun werk dan andere werknemers. Ze verwachten vaker dat hun werk over vijf jaar mentaal zwaarder (50%), moeilijker (39%) en minder leuk (53%) zal zijn. Onder alle werknemers is dat achtereenvolgens 34%, 28% en 40%, aldus de onderzoekers.
Verder zeggen werknemers met stressvol werk bijna twee keer zo vaak als het totaal van werknemers dat er meer maatregelen nodig zijn tegen werkdruk en -stress. Bijna de helft vindt de bestaande maatregelen onvoldoende en 22% zegt dat er helemaal geen maatregelen zijn genomen. Onder alle werknemers liggen deze percentages op 28% en 10%.
Uit het onderzoek blijkt verder dat verzuim vaker voorkomt en langer duurt bij werknemers met stressvol werk. Iets meer dan de helft (52%) van de werknemers gaf in 2024 aan in het afgelopen jaar te hebben verzuimd. Onder werknemers met stressvol werk ligt dit op 60%.