Vroege predictie hepatotoxiciteit thiopurines bij IBD

Rubriek: Referaat
Identificatie: 2017;2:e1633
Datum: 7 maart 2017

André Wieringa

Referentie

Citeer als: Wieringa A. Vroege predictie hepatotoxiciteit thiopurines bij IBD. Nederlands Platform voor Farmaceutisch Onderzoek. 2017;2:e1633.

Hepatotoxiciteit, maag- en darmklachten en algehele malaise zijn frequent voorkomende limiterende bijwerkingen van azathioprine en mercaptopurine bij patiënten met inflammatoire darmziekten (IBD). De klachten zijn vaak gerelateerd aan hoge steady-state 6-methylmercaptopurineribonucleotide (6-MMPR)-metabolietconcentraties. Wong et al. onderzochten de voorspellende waarde van 6-MMPR-concentraties een week na aanvang van de behandeling (T1) voor de ontwikkeling van deze bijwerkingen.

De cohortstudie bestond uit 270 IBD-patiënten startende met een thiopurine. Bloedmonsters voor metabolietevaluatie werden verzameld op T1. Hepatotoxiciteit werd gedefinieerd als een alanineaminotransaminase-verhoging van minimaal twee keer de bovengrens van de normaalwaarden of een verhouding van alanineaminotransaminase/alkalische fosfatase van 5 of hoger.

47 patiënten (17%) ontwikkelden hepatotoxiciteit gedurende de eerste 20 weken van behandeling. Uit analyse van 174 patiënten op een stabiele dosis thiopurine bleek dat de overschrijding van de 6-MMPR-drempel van 3615 pmol/8 x 108 erythrocyten op T1 een verhoogd risico geeft op hepatotoxiciteit (OR: 3,8; BI95: 1,8-8,0). Leeftijd, mannelijk geslacht en BMI waren belangrijke determinanten. De auteurs ontwikkelden op basis van deze factoren en de 6-MMPR-drempel een voorspellend algoritme voor hepatotoxiciteit (AUC: 0,83; BI95: 0,75-0,91). 6-MMPR-concentraties boven de drempel waren ook gecorreleerd met gastro-intestinale klachten en algehele malaise.

Wong et al. concluderen dat in meer dan 80% van de patiënten thiopurine-geïnduceerde hepatotoxiciteit kan worden verklaard met het ontwikkelde algoritme, waardoor thiopurinebehandeling bij IBD-patiënten vroegtijdig kan worden gepersonaliseerd.

Literatuur

Wong DR, Coenen MJ, Derijks LJ, Vermeulen SH, van Marrewijk CJ, Klungel OH, Scheffer H, Franke B, Guchelaar HJ, de Jong DJ, Engels LG, Verbeek AL, Hooymans PM; TOPIC Recruitment Team. Early prediction of thiopurine-induced hepatotoxicity in inflammatory bowel disease. 2017 Feb;45(3):391-402.

Contact

Redacteur / secretaris
Arjan Polderman

(070) 373 73 14 npfo@npfo.nl