Medisch Farmaceutische Beslisregels (MFB’s)

Medisch Farmaceutische Beslisregels (MFB’s) zijn een belangrijk instrument om optimale zorg voor de individuele patiënt te leveren. MFB's combineren op een structurele manier meerdere patiëntkenmerken, zodat medicatiebewaking meer maatwerk wordt.

Voorbeelden van patiëntkenmerken zijn leeftijd, geslacht, aandoeningen en contra-indicaties en labwaarden (onder andere nierfunctie, natrium en kalium).

Klassieke medicatiebewaking is op twee factoren gebaseerd. Het apotheekinformatiesysteem geeft slechts beperkt informatie, bijvoorbeeld dat medicijn A niet samengaat met medicijn B.
MFB's gaan vele stappen verder, omdat ze een keur aan patiëntkenmerken en de medicatie van diverse voorschrijvers met elkaar combineren. Ook kunnen MFB's controleren op ontbrekende medicatie. Dit zorgt voor een grote verbetering ten opzichte van de klassieke medicatiebewaking.

Alleen signaal als actie nodig is

Wanneer een apotheekmedewerker of apotheker een geneesmiddel aanschrijft waaraan een MFB gekoppeld is, doorloopt het softwaresysteem automatisch deze MFB. De apotheekmedewerker of apotheker krijgt alleen een signaal als de specifieke combinatie van de verschillende factoren, geneesmiddel(en) en beschikbare patiëntkenmerken daadwerkelijk actie vereisen. De apotheekmedewerker of apotheker beoordeelt de gesignaleerde risicosituatie. Uiteindelijk dienen MFB’s als ondersteuning voor de apotheker en vervangen MFB’s zijn professionele inschatting niet.

Verschillende bronnen voor MFB's

In Nederland zijn momenteel via diverse bronnen MFB’s beschikbaar voor apothekers:

  • MFB’s in de G-Standaard, beschikbaar voor alle apothekers en andere zorgverleners;
  • MFB’s in diverse zorgschillen, beschikbaar voor openbaar apothekers;
  • Clinical rules van de NVZA, beschikbaar voor ziekenhuisapothekers;

Daarnaast zijn er individuele apothekers die MFB’s of clinical rules ontwikkelen en toepassen in hun eigen (ziekenhuis)apotheek.

MFB’s in de G-Standaard

De KNMP ontwikkelt de MFB’s in de G-Standaard. Ze worden beoordeeld door onafhankelijke, multidisciplinaire, thematische werkgroepen met praktijkdeskundigen (met onder andere openbaar apothekers, ziekenhuisapothekers, huisartsen, medisch specialisten en klinisch chemici). Z-Index levert de MFB’s uit met de G-Standaard, zodat ze kunnen worden toegepast in het zorginformatiesysteem. De MFB’s zijn raadpleegbaar via de KNMP Kennisbank.

Meer over MFB’s in de G-Standaard Meer over de toepassing in zorginformatiesystemen

MFB’s in de zorgschillen

De diverse zorgschillen die openbaar apothekers gebruiken, bevatten ook MFB’s. Welke en hoeveel MFB’s dit zijn, verschilt tussen de diverse zorgschillen. De KNMP, Alphega & Boots apotheek, BENU Apotheken, Pluriplus, Service Apotheek en NFZ stellen een landelijke set MFB's samen. De betrokken organisaties tekenden in 2016 een convenant, om sectorbreed regie en verantwoordelijkheid te nemen bij het uitwerken van MFB's. De MFB’s uit de landelijke set zijn raadpleegbaar via de KNMP Kennisbank.

Meer over de landelijke set MFB’s

Clinical rules NVZA

De NVZA heeft een basisset van 11 clinical rules ontwikkeld voor ziekenhuisapothekers. Deze rules zijn voor NVZA-leden toegankelijk via NVZA Connect.