Medisch Farmaceutische Beslisregels (MFB's)

Medisch Farmaceutische Beslisregels (MFB’s), een nieuwe vorm van farmaceutische zorg, zijn een belangrijk instrument om optimale zorg voor de individuele patiënt te leveren. Dit is nodig omdat er steeds meer ouderen met meerdere aandoeningen zijn die veel geneesmiddelen gebruiken.

Wat is een MFB?

Het werken met MFB's is een vorm van farmaceutische zorg die op een structurele manier meerdere patiëntkenmerken combineert. Klassieke medicatiebewaking is op twee factoren gebaseerd. Het apotheekinformatiesysteem geeft slechts beperkt informatie, bijvoorbeeld dat medicijn A niet samengaat met medicijn B. MFB's gaan vele stappen verder, omdat ze een keur aan patiëntkenmerken met elkaar combineren, zoals: leeftijd, geslacht, aandoeningen en contra-indicaties, labwaarden (bijvoorbeeld nierfunctie, natrium en kalium) en de medicatie van diverse voorschrijvers. Ook wordt met MFB's met behulp van meer gegevens gecontroleerd op ontbrekende medicatie. Dit is een grote verbetering ten opzichte van de klassieke medicatiebewaking.

Dit maakt farmaceutische zorg veel meer toegespitst op de patiënt en zijn persoonlijke kenmerken. Wanneer een apotheekmedewerker een geneesmiddel aanschrijft dat kan leiden tot een van de' MFB's, wordt op de achtergrond een stroomschema doorlopen. De apotheekmedewerker ziet in zijn systeem alleen een signaal als de specifieke combinatie van de verschillende factoren, geneesmiddel(en) en beschikbare patiëntkenmerken daadwerkelijk een MFB vormt.

Optimale patiëntenzorg op maat

De medicatiebewaking die de afgelopen 35 jaar in Nederland is ontwikkeld, heeft geleid tot een veiliger gebruik van geneesmiddelen. Steeds meer patiëntgegevens zijn beschikbaar gekomen, zoals nierfunctie en farmacogenetische parameters. De afgelopen jaren zijn daarom naast de klassieke medicatiebewaking MFB's ontwikkeld.

MFB's kunnen alle beschikbare patiëntgegevens combineren, hierdoor is het mogelijk om nieuwe risicosituaties te duiden. Omdat MFB's specifieker zijn, krijgt de apotheekmedewerker ook veel minder laag-risicosignalen dan bij de klassieke medicatiebewaking. MFB's maken een verdere bevordering van veilige, effectieve en doelmatige farmacotherapie mogelijk voor iedere patiënt.

Brochure 'MFB's en de openbaar apotheker'

Informatie voor stakeholders en andere geïnteresseerden

Open link

Convenant

De KNMP, Alphega & Boots apotheek, BENU Apotheken, Pluriplus, Service Apotheek en NFZ stellen de Landelijke Set Medisch Farmaceutische Beslisregels (MFB's) samen. De betrokken organisaties tekenden in 2016 een convenant, om sectorbreed regie en verantwoordelijk te nemen bij het uitwerken van MFB's. Hiermee wordt gezorgd voor een brede implementatie en op landelijk niveau inzichtelijk gemaakt welke zorg de apotheker levert. De set wordt jaarlijks geüpdatet.

Convenant ‘Medisch Farmaceutische Beslisregels in de eerste lijn’

Download

Landelijke Set 2017

De Landelijke Set MFB's van 2017 ziet er als volgt uit:

  1. Nierfunctie: nitrofurantoïne
  2. Nierfunctie: norfloxacine
  3. Nierfunctie: cotrimoxazol
  4. Nierfunctie: trimethoprim
  5. Nierfunctie: claritromycine
  6. Laxantia bij opioïdgebruik
  7. Trombocytenaggregatieremmers bij nitraten
  8. Osteoporoseprofylaxe bij corticosteroïdgebruik (betamethason)
  9. Osteoporoseprofylaxe bij corticosteroïdgebruik (cortison)
  10. Osteoporoseprofylaxe bij corticosteroïdgebruik (dexamethason)
  11. Osteoporoseprofylaxe bij corticosteroïdgebruik (hydrocortison)
  12. Osteoporoseprofylaxe bij corticosteroïdgebruik (methylprednisolon of triamcinolon)
  13. Osteoporoseprofylaxe bij corticosteroïdgebruik (prednis(ol)on)
  14. Antimycotica bij inhalatiecorticosteroïden
  15. Foliumzuur bij methotrexaat
  16. Maagbescherming bij NSAID-gebruik
  17. Maagbescherming bij salicylaat- en/of coxib-gebruik
  18. Antilipaemica bij ischemische hartziekte
  19. Antilipaemica bij diabetes type 2
  20. Verhogen gebruik acetylsalicylzuur 30 mg en carbasalaatcalcium 38 mg
  21. Triple-therapie: Combinatie van antitrombotica
  22. Dubbel-therapie: Combinatie van antitrombotica
  23. Metformine bij diabetes mellitus type 2
  24. Sulfonylureumderivaten bij diabetes mellitus type 2
  25. Nierfunctie: ciprofloxacine

De landelijke set 2018 zal uit 26 MFB's bestaan. Het afgelopen jaar is maximaal ingezet op het goed en actueel houden van de bestaande set van 25 MFB's. De landelijke set 2018 is daarom bewust met slechts één MFB uitgebreid. Per januari 2018 wordt de volgende MFB aan de set van 2017 toegevoegd:
 26. Hormonale anticonceptie vanaf 52 jaar

Landelijke Set MFB's op de KNMP Kennisbank

Op de Kennisbank kunt u de volledige uitwerking van de landelijke set MFB's voor 2017 en 2018 raadplegen. De set MFB's wordt jaarlijks geüpdatet en de wijzigingen worden doorgevoerd op de Kennisbank. Wanneer tussentijds blijkt dat een MFB in de set door nieuwe inzichten niet meer voldoende aansluit bij de huidige stand van wetenschap en praktijk, vindt een tussentijdse aanpassing plaats.

Alle zorgschillen (WeCare, GFZ, NMC en NControl) hebben aangegeven dat zij vanaf januari 2018 de nieuwe landelijke set volledig geïmplementeerd hebben in hun systemen.

Contact

Ilse Boekweg-Nijland

(070) 373 72 15 innovatie@knmp.nl