Laaggeletterden: herkennen en communiceren

Veel laaggeletterden zijn onzeker: ze schamen zich en proberen hun lees- en schrijfproblemen te verbergen. Het is daardoor lastig hen te herkennen. Het apotheekteam kan alert zijn op signalen van laaggeletterdheid. Pas de communicatie vervolgens aan. Laaggeletterden begrijpen en onthouden vooral door voordoen, nadoen en herhalen. De terugvraagmethode helpt hierbij. En maak tekeningen, gebruik illustraties of demonstreer met 3-dimensionale modellen. Bekijk hieronder meer over de terugvraagmethode en andere praktische tips over het herkennen van en communiceren met laaggeletterden.

Checklists over herkennen en communiceren

Checklist: Herkennen laaggeletterdheid Checklist: Communicatie op maat - gesprekken voeren

Is uw apotheek ingesteld op laaggeletterden? Kunnen laaggeletterden hun weg vinden naar en binnen de apotheek? Om dit te achterhalen kunt u de apotheek eens bekijken vanuit het perspectief van de laaggeletterde patiënt. Gebruik daarvoor deze checklist.

Checklist 'Observaties in de apotheek'

Het document 'Is uw apotheek klaar voor laaggeletterden, waar staat u op de ladder?' (Pharos en KNMP) toont aan waar apotheken staan in de begeleiding van laaggeletterde patiënten.

Check: 'Is uw apotheek klaar voor laaggeletterden?'

Presentatie

De KNMP ontwikkelde een presentatie over laaggeletterdheid en de apotheek. Deze presentatie kunnen apothekers gebruiken om het onderwerp laaggeletterdheid te bespreken. Bijvoorbeeld tijdens het werkoverleg met het apotheekteam of tijdens het FTO. Interesse in de presentatie? Neem contact op met Nicolette van Horssen via (070) 373 73 31 of n.van.horssen@knmp.nl. 


Trainingen: herkennen van en communiceren met laaggeletterden

Het apotheekteam leert via onderstaande training (ontwikkeld door KNMP en Pharos) hoe laaggeletterden medicijninformatie begrijpen. Het team krijgt verder praktische tips voor het herkennen van laaggeletterden. Het aanpassen van de communicatie op het niveau van de patiënt en de zogenoemde 'terugvraagmethode' komen ook aan bod. Accreditatie is toegekend voor: apothekers van openbare apotheken OA: 3 punten en 3 StiPCO-punten. Apothekersassistenten openbare farmacie SANA-KAOF: 3,5 punten.

Naar de informatie over de training: 'Laaggeletterden in de apotheek. Herkennen en communiceren op maat'

Communiceren: terugvraagmethode

De terugvraagmethode is een goede methode om te controleren of de informatie goed is overgekomen. U vraagt de patiënt dan na afloop om de uitleg zelf te verwoorden. Dit doet u op een respectvolle manier, dus niet: “Eens kijken of u het heeft begrepen!” Maar: “Kunt u me vertellen hoe u het medicijn straks gaat gebruiken? Ik wil graag weten of ik het goed heb uitgelegd.” Let op dat de patiënt vertelt: Waarom gebruik ik het? Wat is het? Hoe gebruik ik het? Wanneer gebruik ik het?

Bekijk een video met uitleg over de terugvraagmethode

Tips en tools voor in de apotheek

In 'Geneesmiddelgebruik en gezondheidsvaardigheden: tips en tools voor de apotheek' (UPPER) staan tips en voorbeelden die het apotheekteam kan gebruiken om patiënten met beperkte vaardigheden (tijdig) te herkennen en hen de juiste ondersteuning en begeleiding te bieden. Dit boekje biedt aanknopingspunten om met de problematiek aan de slag te gaan.

Geneesmiddelgebruik en gezondheidsvaardigheden: tips en tools voor de apotheek (UPPER, Universiteit Utrecht)

Uit Upper-onderzoek blijkt dat de meeste apotheekmedewerkers patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden herkennen, meestal ‘op gevoel’, aan verbale en non-verbale communicatie.

Upper-onderzoek artikel “These patients look lost”

Uitzending: herkennen van en effectief communiceren met laaggeletterden

Bekijk de uitzending op de website van CME

Contact

Nicolette van Horssen

(070) 373 71 31 n.van.horssen@knmp.nl