Aanpak geneesmiddelentekorten

De beschikbaarheid van geneesmiddelen is wereldwijd een probleem vanwege de toenemende prijsdruk op farmaceutische middelen. De KNMP pleit onder meer voor een vroege meldplicht voor fabrikanten en meer vrijheid voor apothekers om alternatieven te zoeken. Daarnaast kampt Nederland met een imperfecte markt door enorme prijsdalingen.

KNMP-standpunt beschikbaarheid

Het komt in de apotheek dagelijks voor dat een geneesmiddel niet beschikbaar is. Dit maakt het voor apothekers lastig om invulling te geven aan hun publieke taak: de juiste match maken tussen mens en geneesmiddel.

Om deze trend een halt toe te roepen, pleit de KNMP voor:

  • een vroege meldplicht voor fabrikanten bij leveringsproblemen. Dit geeft apothekers meer tijd om naar alternatieven te zoeken;
  • optreden van de overheid om niet-beschikbaarheid te verhelpen;
  • optreden tegen imperfecte markt;
  • vrijheid voor de apotheker om bij een tekort de patiënt het beste alternatief aan te bieden, zonder financiële consequenties voor apotheker en/of patiënt;
  • de kosten van niet-beschikbaarheid voor rekening laten komen van de partijen die hier invloed op hebben: de zorgverzekeraar en/of de fabrikant;
  • leveringszekerheid een onderdeel maken van de inkoopvoorwaarden die zorgverzekeraars met leveranciers overeenkomen.

Aanpak geneesmiddelentekorten VWS

De minister van VWS onderschreef begin 2013 dat er toenemende beschikbaarheidsproblemen met geneesmiddelen zijn. Patiënten in Nederland merken hier in het algemeen (nog) relatief weinig van. Dit is volgens de minister met name te danken aan de grote inspanningen van apothekers die er met ‘kunst- en vliegwerk’ voor zorgen dat 99% van de problemen wordt opgelost.

In de Kamerbrief Plan van Aanpak geneesmiddelentekorten (juli 2013) gaf de minister aan dat zij de impact van geneesmiddelentekorten voor patiënten wil verminderen. Hiertoe is een ‘Werkgroep geneesmiddelentekorten’ opgericht, die onder meer een meldingsprocedure en een registratiesysteem zal uitwerken. De KNMP is actief deelnemer als lid van de werkgroep.

Ook heeft de minister door bureau Berenschot onderzoek laten doen naar de impact van geneesmiddelentekorten bij patiënten. Berenschot komt tot de conclusie dat geneesmiddelentekorten impact hebben op patiënten, maar dat de impact meestal beperkt blijft tot ongemak voor de patiënt. Uit het onderzoek blijkt verder dat geneesmiddelentekorten vaker grotere gevolgen hebben voor kwetsbare patiëntengroepen. Dat de impact voor de meeste geneesmiddelentekorten beperkt blijft voor de patiënt, komt onder meer door de grote inspanningen die farmaceutische zorgverleners leveren om tekorten op te lossen.

Naar aanleiding van de Thyrax-casus is de werkgroep begin 2016 nieuw leven ingeblazen. In mei 2017 heeft Staatssecretaris Van Rijn (VWS) de Tweede Kamer geïnformeerd over de onderzochte maatregelen om te zorgen dat patiënten zo min mogelijk worden geraakt door (de gevolgen van) geneesmiddelentekorten. Een belangrijke stap is de oprichting van het Meldpunt geneesmiddelentekorten en -defecten per 1 januari 2017 van CBG en IGJ. Daarnaast zijn verschillende scenario’s uitgewerkt in een routekaart.

Wereldwijde aandacht geneesmiddelentekorten

De beschikbaarheid van geneesmiddelen is wereldwijd een probleem vanwege de toenemende prijsdruk op farmaceutische middelen. Ook buiten Nederland luiden apothekers de noodklok vanwege geneesmiddelentekorten.

Europa

In mei 2013 luidden de organisaties voor Europese openbaar, ziekenhuis- en industrieapothekers de noodklok vanwege het groeiende probleem van geneesmiddelentekorten. De organisaties riepen overheden op te onderzoeken welke invloed hun vergoedings- en medicijnprijsbeleid heeft op de beschikbaarheid van medicijnen. Daarnaast stelden zij voor dat overheden goede resultaten bij de aanpak van tekorten met elkaar delen.

Verenigde Staten

In de Verenigde Staten ondertekende president Obama in 2011 een wet waarin geneesmiddelentekorten worden aangepakt. Fabrikanten die niet melden dat hun productie stilstaat, kunnen een boete krijgen.

Wereldgezondheidsorganisatie

Geneesmiddelentekorten hebben ook de aandacht van de World Health Organization (WHO). Deze riep in een publicatie overheden op om voorwaarden te creëren voor een duurzame, productieve en verantwoordelijke farmaceutische industrie. Volgens de WHO kunnen overheden dit niet overlaten aan de markt.

Kamerstukken geneesmiddelentekorten

Kamerbrief over Besluit zorgverzekering in verband met geneesmiddelentekorten (8 februari 2018)

Open link

Kamerbrief over geneesmiddelentekorten (8 mei 2017)

Open link

Kamerbrief over stand van zaken werkgroep geneesmiddelentekorten (14 december 2016)

Open link

Beantwoording Kamervragen over het niet openbaar maken van het Thyrax rapport (31 augustus 2016)

Open link

Beantwoording Kamervragen over 175.000 Nederlanders die hun schildkliermedicijn Thyrax Duotab tijdelijk niet kunnen ontvangen (26 januari 2016)

Open link

Beantwoording Kamervragen over de berichtgeving rondom de te verwachte toekomstige tekorten van het schildkliergeneesmiddel Thyrax (26 januari 2016)

Open link

Beantwoording Kamervragen over smalspectrum antibiotica (29 oktober 2015)

Open link

Antwoord op vragen van het lid Bruins Slot over tekorten aan medicijnen die tot recordhoogte zijn opgelopen (9 juli 2015)

Open link

Kamerbrief over geneesmiddelentekorten (29 juni 2015) over de rol van de zorgverzekeraars

Open link

Kamerbrief over stand van zaken werkgroep geneesmiddelentekorten (26 juni 2015)

Open link

Kamerbrief over onderzoeksrapport Berenschot 'Impact van geneesmiddelentekorten voor patiënten' (18 september 2014)

Open link

Beantwoording Kamervragen van het Kamerlid Voortman (GL) over het bericht ‘Aandeelhouders farma belangrijker dan patiënten’ (15 juli 2014)

Open link

Beantwoording Kamervragen van het Kamerlid Kuzu (PvdA) over mogelijke leveringsproblemen van preferente geneesmiddelen (3 juli 2014)

Open link

Kamerbrief over plan van aanpak geneesmiddelentekorten (5 juli 2013)

Open link

Kamerbrief over borging continuïteit geneesmiddelenvoorziening (31 mei 2013)

Open link

Kamerbrief over borging continuïteit geneesmiddelen (5 februari 2013)

Open link

Contact

Helpdesk LNA
Maandag t/m vrijdag 10.30 - 17.00 uur

(070) 373 73 70 lna@knmp.nl