Veelgestelde vragen over bereidingen

Een overzicht van de antwoorden op veelgestelde vragen over apotheekbereidingen. Een groot deel van de vragen gaat over de (totstandkoming van) vergoeding van doorgeleverde bereidingen.

Laatste update: 22 december 2016. 

Vergoeding apotheekbereidingen

Actualiteit

Proces

Communicatie

Apotheekbereidingen met een recente wijziging in de vergoeding

Organisatievormen voor het afleveren van apotheekbereidingen

 

Vergoeding apotheekbereidingen

Wanneer wordt een apotheekbereiding vergoed?

Voor vergoeding moet een bereiding voldoen aan de wettelijke eis uit het Besluit zorgverzekering artikel 2.8 lid 1: rationele farmacotherapie.

Wat wordt er bedoeld met rationele farmacotherapie en op welke criteria wordt de rationaliteit getoetst?

Het Zorginstituut Nederland (ZINL) definieert rationele farmacotherapie als volgt: ‘een behandeling, preventie of diagnostiek van een aandoening met een geneesmiddel in een voor de patiënt geschikte vorm, waarvan de werkzaamheid/effectiviteit blijkt uit wetenschappelijke literatuur, die tevens het meest economisch is voor de zorgverzekering en de patiënt.
Bereidingen die therapeutisch gelijkwaardig of nagenoeg gelijkwaardig zijn aan enig niet-aangewezen geregistreerd geneesmiddel, worden gerekend tot niet-rationele farmacotherapie. Dit geldt niet alleen voor farmacotherapeutisch niet-rationele bereidingen, maar ook voor bereidingen die (vrijwel) overeenkomen met Warenwetproducten, zoals cosmetica, shampoos, badoliën en sommige indifferente huidpreparaten.

Om welke reden kan een apotheekbereiding nog meer niet vergoed worden?

Apotheekbereidingen die ook niet in aanmerking komen voor vergoeding zijn:

  • Bereidingen waarin een geregistreerd geneesmiddel wordt verwerkt dat niet door de minister voor vergoeding is aangewezen.
  • Bereidingen met dezelfde werkzame stof, toedieningsweg en vergelijkbare toepassing als een geregistreerd geneesmiddel dat niet voor vergoeding is aangewezen.
  • Bereidingen met dezelfde werkzame stof, toedieningsweg en vergelijkbare toepassing als een geregistreerd geneesmiddel waarvoor een bijlage-2 voorwaarde geldt, bij een toepassing die niet onder die voorwaarde valt.

Bestaat er een verschil in declaratie tussen apotheekbereidingen die wel of niet zijn opgenomen in de G-Standaard?

  • Afleveren van doorgeleverde bereiding opgenomen in G-Standaard (productgroep DB): de apotheek declareert op basis van de AIP van het DB-artikel, plus prestatie terhandstelling maar zonder bereidingstoeslag.
  • Afleveren van doorgeleverde bereiding niet opgenomen in G-Standaard: de apotheek declareert óf op basis van de inkoopprijs van het artikel plus prestatie terhandstelling zonder bereidingstoeslag óf op basis van de AIP van de grondstoffen plus prestatie terhandstelling plus deelprestatie (reguliere of bijzondere) magistrale bereiding. 
  • Bereiding door apotheek zelf gemaakt en wel opgenomen in G-Standaard (FNA-voorschrift in productgroep MR): de apotheek declareert op basis van de AIP van het ZI-nummer plus prestatie terhandstelling UR-geneesmiddel, plus de deelprestatie (reguliere of bijzondere) magistrale bereiding.
  • Bereiding door apotheek zelf gemaakt en niet opgenomen in G-Standaard: de apotheek declareertop basis van de AIP van de gebruikte grondstoffen plus prestatie terhandstelling UR-geneesmiddel, plus de deelprestatie (reguliere of bijzondere) magistrale bereiding.

Zie voor meer informatie de Handreiking declaratie magistrale bereidingen

Actualiteit

Wat verandert er per 1 januari 2017 aan de vergoeding van bereidingen die vermeld staan in de G-Standaard?

Vanaf 1 januari 2017 is de vergoeding van 80 producten gewijzigd ten opzichte van 2016.
De opvallendste wijzigingen zijn:

  • Natriumwaterstofcarbonaat tabletten (500 mg) worden vergoed, uitsluitend voor patiënten met terminale nierinsufficiëntie en voor dialysepatiënten. 
  • Dermatologische preparaten met ureum worden niet langer vergoed. Reden is een rapport van het Zorginstituut, dat bereidingen met ureum als niet-rationele farmacotherapie bestempelt.
  • Aripiprazoltabletten en -capsules met sterktes van 0,5 mg tot en met 7,5 mg worden niet langer vergoed; 1 mg en 2,5 mg uitgezonderd. Tabletten en capsules van 1 mg worden alleen vergoed indien de patiënt jonger is dan 12 jaar. De rationaliteit van de overige sterktes is niet aangetoond. 
  • Zorgverzekeraars hebben ook gekeken naar producten die niet als DB, maar als Experimenteel Product (EP) in de G-Standaard staan: levothyroxinetabletten (25-200 µg) in de vorm van Levothyrox van de firma Merck en benzylpenicillinenatrium in injectiepoeder. Nu de geregistreerde producten beschikbaar zijn, worden de Experimentele Product uit het buitenland niet meer vergoed door de zorgverzekeraars.

Waar kan ik het totale vergoedingsoverzicht van bereidingen in de G-Standaard vinden?

Bekijk het vergoedingsoverzicht

Worden alle bereidingen in G-Standaard met vergoedingsstatus ‘ja’ altijd vergoed?

Nee, dat geldt niet voor alle gevallen. Sommige bereidingen komen voor vergoeding in aanmerking en voor andere gelden aanvullende voorwaarden. Deze aanvullende voorwaarden worden uitgeleverd via de G-Standaard. In het vergoedingsoverzicht op knmp.nl hebben deze twee categorieën een verschillende kleur.

Kunnen bereidingen in de G-Standaard met vergoedingsstatus ‘nee’ toch voor vergoeding in aanmerking komen?

De zorgverzekeraar kan in uitzonderingsgevallen op basis van een gemotiveerde aanvraag van de voorschrijver via een machtigingsprocedure toch besluiten tot vergoeding over te gaan.

Proces

Hoe wordt de vergoeding bepaald van (doorgeleverde) apotheekbereidingen in de G-standaard?

Sinds 2016 besluiten zorgverzekeraars gezamenlijk welke doorgeleverde bereidingen voor vergoeding in aanmerking komen. Vóór 2016 kon de vergoeding per zorgverzekeraar verschillen. Om tot een gezamenlijk besluit te komen, krijgen de verzekeraars input van de KNMP, koepelorganisaties van medisch specialisten en huisartsen en van Patiëntenfederatie Nederland. Uiteindelijk is het echter aan de zorgverzekeraars om te besluiten of zij een bereiding vergoeden of niet.

Kan de vergoeding van een bereiding in de G-Standaard binnen een kalenderjaar wijzigen?

Als zorgverzekeraars gedurende het jaar besluiten zorg niet meer te vergoeden, gaat dat pas in per januari van het daarop volgende jaar. Een zorgverzekeraar kan besluiten zorg niet meer te vergoeden als er voortschrijdend inzicht is dat deze niet meer voldoet aan ‘de stand van wetenschap en praktijk’. Dit heeft het bestuur van Zorgverzekeraars Nederland besloten om te zorgen voor zekerheid en duidelijkheid voor verzekerden en zorgaanbieders. Deze maatregel is van kracht sinds 1 januari 2016. Op deze regel zijn twee uitzonderingen:

  • Als een geregistreerd product in de loop van het jaar in de handel komt kan de noodzaak tot het afleveren van een niet-geregistreerd product komen te vervallen, waardoor het afleveren van het niet-geregistreerde product niet langer rationeel is.
  • Nieuwe bereidingen, waarvan nog geen vergelijkbaar product bestaat komen standaard bij aanmelding voor de G-Standaard op ‘niet vergoeden’ te staan. Binnen 1-2 maanden kan deze status veranderen wanneer de zorgverzekeraars besluiten het product te vergoeden (al dan niet met aanvullende voorwaarden).

Waarom voeren alle zorgverzekeraars hetzelfde beleid, zo is er toch geen sprake van marktwerking?

Vóór 2016 waren gezamenlijke afspraken over de inhoud van de basisverzekering was niet toegestaan vanwege de mededingingswetgeving. Hierdoor bestond er een verschil in de vergoeding van geneesmiddelen tussen verschillende zorgverzekeraars. Dit gaat in tegen het uitgangspunt van de Zorgverzekeringswetdat de basisverzekering voor iedere verzekerde gelijk dient te zijn. Overleg tussen minister Schippers, Zorgverzekeraars Nederland, Zorginstituut Nederland en Autoriteit Consument en Markt heeft er toe geleid dat ‘gezamenlijk duiden’ wordt toegestaan.

Lees voor meer informatie de Kamerbrief en het nieuwsbericht van Zorgverzekeraars Nederland.

Wat kan ik doen als ik het niet eens ben met de vergoedingsstatus van bepaalde bereidingen in de G-Standaard?

De KNMP is een van de partijen die de verzekeraars van input voorziet voor de vergoeding van bereidingen die vermeld staan in de G-Standaard. De KNMP ontvangt graag inbreng vanuit de praktijk over de rationaliteit van vergoeding van apotheekbereidingen. U kunt uw inbreng, inclusief literatuuronderbouwing, sturen naar de LNA-helpdesk ().

Wat is de rol van het Zorginstituut Nederland bij het toekennen van vergoeding?

Zorginstituut Nederland (ZINL) moet van de Autoriteit Consument en Markt aanwezig zijn bij de gezamenlijke duiding van apotheekbereidingen. Daarnaast biedt ZINL zorgverzekeraars de mogelijkheid om advies te vragen bij twijfelgevallen over de rationaliteit van de farmacotherapie. ZINL heeft slechts een adviserende functie, de zorgverzekeraar neemt de uiteindelijke beslissing.

Welke rol heeft Zorgverzekeraars Nederland gespeeld in de huidige wijze waarop de vergoeding tot stand komt?

Zorgverzekeraars Nederland heeft besloten dat zorgverzekeraars vanaf 1 januari 2016 gemeenschappelijk mogen bepalen of en onder welke voorwaarden een (doorgeleverde) apotheekbereiding wordt vergoed.

Wat is de rol van de Z-Index bij apotheekbereidingen?

De vergoedingsstatus en voorwaarden voor vergoeding van verschillende doorgeleverde bereidingen zijn vastgelegd in de G-Standaard.

Blijft de wijze waarop de vergoeding van apotheekbereidingen wordt bepaald de komende jaren gelijk?

Jaarlijks bepalen de belanghebbende partijen of en onder welke voorwaarden een apotheekbereiding wordt vergoed. Dit jaarlijkse overleg zal in de toekomst gehandhaafd blijven. Het resultaat van het overleg wordt in oktober bekend gemaakt, zodat tijdig bekend is welke apotheekbereidingen per 1 januari van het nieuwe jaar wel en niet vergoed zullen worden. Dit vergroot de transparantie in de zorg.

Communicatie

Wat vertel ik patiënten over de gewijzigde vergoedingen van bereidingen?


Moet ik artsen pro-actief informeren over de gewijzigde vergoedingen van bereidingen?

Nee, de koepels van de artsen worden geïnformeerd en zijn betrokken in het proces rondom het al dan niet vergoeden van een doorgeleverde bereiding. Gezien de directe contacten met huisartsen, kunt u hen actief benaderen, specialisten worden geïnformeerd door de Federatie Medisch Specialisten (FMS).

  • Huisartsen: Tijdens het FTO kunt u huisartsen vertellen over de wijzigingen aan de hand van het vergoedingsoverzicht. Overleg of de vergoedingsstatus van een bereiding mee kan worden gewogen in de keuze van behandeling, om discussie aan de balie te voorkomen. Probeer eventueel een afspraak te maken met de arts over de wijze van communiceren als een patiënt niet bereid is om te betalen voor een bereiding die voorheen wel werd vergoed.
  • Specialisten: de Federatie Medisch Specialisten is betrokken bij het proces rondom het al dan niet vergoeden van een doorgeleverde. De FMS informeert de achterban over de uitkomsten. In het voorschrijfsysteem van de specialisten wordt de vergoedingsstatus van een product niet weergegeven.

Hoe informeer ik mijn apotheekteam over de gewijzigde vergoedingen van apotheekbereidingen?

Informeer uw apotheekteam aan het eind van het jaar (bijvoorbeeld tijdens een werkbespreking) over de wijzigingen. U kunt hiervoor gebruik maken van de “Verschillijst 2016-2017: apotheekversie”. Daarnaast kunt u aan de hand van de publieksfolder de achtergrond van de vergoeding van apotheekbereidingen uitleggen.

Apotheekbereidingen met een recente wijziging in de vergoeding

Dexamfetamine

Bekijk de actuele antwoorden op de veelgestelde vragen over dexamfetamine 5 mg. Daarnaast heeft de KNMP een patiëntenbrief opgesteld over de kwestie Amfexa die u kunt gebruiken om uw patiënten voor te lichten. 

Ureum

Bekijk het nieuwsbericht en de patiëntenbrief over het intrekken van de vergoeding van preparaten met ureum.

Tranylcypromine (Parnate)

Bekijk het nieuwsbericht over het positief afgegeven advies van Tracydal®.

Aripiprazol

Tabletten en capsules met aripiprazol met sterktes van 0,5 mg tot en met 7,5 mg worden niet langer vergoed, 1 mg en 2,5 mg uitgezonderd. Tabletten en capsules van 1 mg worden alleen vergoed indien de patiënt jonger is dan 12 jaar. De rationaliteit van de overige sterktes is niet aangetoond. Daarnaast worden deze (start)doseringen in het Kinderformularium niet genoemd. De dranken (0,5 mg/ml en 1 mg/ml) blijven wel vergoed, dus mochten er toch afwijkende sterktes nodig zijn dan kan hiernaar worden uitgeweken.

Organisatievormen voor het afleveren van apotheekbereidingen

Moet ik altijd bereiden volgens de GMP?

Apotheken mogen op kleine schaal bereiden voor eigen patiënten. Deze uitzondering is opgenomen in de Geneesmiddelenwet. De apotheek dient te voldoen aan de KNMP-richtlijn ‘Bereiden’ of de GMP-ziekenhuisfarmacie. De richtlijn bevat actuele aanbevelingen voor de randvoorwaarden waaraan een bereidende apotheek moet voldoen.

Kunnen apotheken die zelf niet bereiden wel apotheekbereidingen afleveren?

Als apothekers niet in de eigen apotheek kunnen bereiden, mogen andere apotheken geneesmiddelen voor hen bereiden. Dit heet 'doorleveren'. Landelijke doorleveraars bereiden en leveren veelvoorkomende apotheekbereidingen aan apotheken. Als de behandelend apotheker het recept voor de apotheekbereiding (en daarmee de patiënt) overdraagt aan zijn bereidende collega, valt dit niet onder doorleveren. Op deze wijze bereidt de bereidende apotheek op kleine schaal voor een eigen patiënt en valt onder de uitzondering uit de Geneesmiddelenwet.

Aan welke eisen moeten (landelijke) doorleveraars voldoen?

De landelijke doorleveraars vervaardigen geneesmiddelen en brengen deze vervolgens in de handel zonder de vereiste vergunningen. Om toch in de behoefte aan apotheekbereidingen te kunnen voorzien, heeft de Inspectie voor Gezondheidszorg (IGZ) kwaliteitsrichtlijnen voor doorleveraars opgesteld. In de IGZ-circulaire 'Handhavend optreden bij collegiaal doorleveren van eigen bereidingen door apothekers' zijn de voorwaarden opgenomen voor het doorleveren van een geneesmiddel. Deze voorwaarden gelden niet alleen voor grootschalige bereiders, maar ook wanneer een apotheek bereidt voor zijn collega.

Contact

KNMP
Maandag t/m vrijdag 09:00 - 17:00 uur

(070) 373 73 73 communicatie@knmp.nl