Document afbouwen antidepressiva geeft houvast aan patiënt, arts en apotheker

26 september 2018

Door gebrek aan wetenschappelijke onderbouwing geven de bestaande richtlijnen weinig houvast over de wijze van afbouwen van antidepressiva. Wel is bekend dat het afbouwen niet altijd eenvoudig is. De behoefte bij zowel patiënten als bij artsen en apothekers aan handvatten voor het afbouwen van antidepressiva is groot. Daarom stelden de beroepsverenigingen van huisartsen (NHG), apothekers (KNMP) en psychiaters (NVvP), samen met de patiëntenkoepel MIND Landelijk Platform Psychische Gezondheid, een document op voor het afbouwen van bepaalde antidepressiva.

Het document benoemt risicofactoren en geeft voorbeelden van afbouwschema’s. Ook worden aanbevelingen gedaan voor een goede voorbereiding en begeleiding tijdens het afbouwen.

In een behandeling met antidepressiva is het van belang dat het medicijngebruik een regelmatig terugkerend gespreksonderwerp is in het contact tussen arts en patiënt: zijn de antidepressiva nog nodig of is het mogelijk om af te bouwen? Het voorschrijven en het weer gaan afbouwen van antidepressiva is maatwerk. Niet iedere patiënt reageert immers hetzelfde op het afbouwen. Wanneer een patiënt mindert of stopt kunnen er onttrekkingsverschijnselen optreden. Een ander risico van het afbouwen van antidepressiva is dat de oorspronkelijke (angst- of depressieve) klachten na verloop van tijd kunnen terugkeren. Bij de wens om antidepressiva af te bouwen is het dus belangrijk dat arts en patiënt eerst de risico’s en de eventuele eerdere ervaringen met afbouwen of stoppen bespreken.

Wordt het afbouwtraject vervolgens gestart dan spreken arts en patiënt samen het tempo en de doseringsstappen af. Meestal wordt uitgegaan van een afbouwschema van zo’n 8 weken. Uiteraard kunnen de arts en patiënt in samenspraak besluiten dit te verruimen of om extra tussenstappen qua dosering te maken. De kans van slagen van afbouwen wordt groter met een goede begeleiding van de arts tijdens het afbouwen. Belangrijk hierbij zijn voorlichting over onttrekkingsverschijnselen, afspraken over het afbouwtraject en de mogelijkheid voor regelmatig contact en tussentijds overleg met een arts.

Eveneens maatwerk is het aanbieden van de juiste doseereenheden bij het afbouwen. De apotheker is geneesmiddelexpert en deskundige op het gebied van het begeleiden van goed medicijngebruik, in het bijzonder in het afbouwen van medicatie. In het kader van het afbouwen van medicatie kan de apotheekbereiding een bijdrage leveren aan de zorg van het patiënt.

Bekijk de praktische toelichting op het multidisciplinair document Download het Multidisciplinair document ‘Afbouwen SSRI’s & SNRI’s’ Bekijk de uitzending van Nieuwsuur  (vanaf 17.30 min.)
Dit nieuwsbericht is onderdeel van nieuwscategorie: Patiëntenzorg