Een effectievere, integrale aanpak is noodzakelijk om de illegale online verkoop van (designer)drugs en (namaak)geneesmiddelen tegen te gaan. Dat laat minister Hermans van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) weten in een recente Kamerbrief. De illegale online handel vormt een serieus risico voor de volksgezondheid. Het is daarom van belang om actielijnen uit te zetten en nauwkeuriger te onderzoeken welke redenen mensen hebben om dit soort middelen te bestellen. Apothekers kunnen hierbij een belangrijke rol spelen door goed te luisteren en door te vragen bij hun patiënten als ze vermoeden dat iemand dit soort middelen gebruikt of mogelijk zou kunnen gaan gebruiken.
Volgens minister Hermans zijn het middelen die buiten het legale circuit worden aangeboden, waaronder reguliere medicatie, vervalste geneesmiddelen en (designer)drugs. In de Kamerbrief gaat het onder meer over:
- namaak slaap- en kalmeringsmiddelen (designerbenzodiazepinen);
- namaak oxycodon;
- illegale pijnstillers;
- geneesmiddelen die uit het legale circuit zijn weggelekt.
Voor gebruikers zijn de risico’s groot. Bij het gebruik van geneesmiddelen via illegale handel ontbreekt de begeleiding door een arts en apotheker, waardoor onjuist gebruik of interacties niet worden herkend. Bij vervalste geneesmiddelen en designerdrugs bestaat daarnaast het risico dat gebruikers ongemerkt hoge doses schadelijke stoffen binnenkrijgen, als verontreiniging of als werkzame stof. Nu blijkt dat deze middelen openlijk online worden aangeboden en eenvoudig verkrijgbaar zijn, is een gerichte en gezamenlijke aanpak noodzakelijk.
Vier actielijnen
Het ministerie van VWS werkt langs vier actielijnen aan een effectievere, integrale aanpak:
- betere operationele samenwerking tussen handhavingspartijen;
- voldoende capaciteit voor toezicht en handhaving;
- aanpassing van wet- en regelgeving waar nodig;
- gerichte voorlichting aan gebruikers en zorgverleners.
Daarmee richt de aanpak zich niet alleen op het terugdringen van het illegale aanbod, maar ook op het verminderen van de vraag. Voorlichting moet gebruikers bewuster maken van de risico’s van een online aankoop en het gebruik van deze middelen. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen mensen die online drugs kopen voor recreatief gebruik en mensen die online kalmerende of pijnstillende middelen zoeken.
Juist bij die laatste groep kunnen apothekers een verschil maken. Zij kunnen signalen herkennen, vragen stellen wanneer gebruik van online verkregen middelen wordt vermoed en patiënten wijzen op de risico’s van geneesmiddelen zonder betrouwbare herkomst of professionele begeleiding. Dit vraagt daarom ook om bewustwording onder zorgverleners. Hier gaat het kabinet in de voorlichting rekening mee houden.