De KNMP roept de Tweede Kamer op om bij de behandeling van de Voorjaarsnota kritisch te kijken naar de gevolgen van voorgenomen pakketmaatregelen voor de toegankelijkheid en betaalbaarheid van farmaceutische patiëntenzorg. In een brief wijst de apothekersorganisatie op risico’s voor patiënten, apotheken en andere zorgverleners, met name bij de voorgestelde maatregel rondom antihistaminica.
Apothekers leveren dagelijks een wezenlijke bijdrage aan veilige en doelmatige farmaceutische zorg. Tegelijk staat deze zorg onder druk door personeelstekorten, geneesmiddelentekorten en afnemende financiële ruimte in de zorg. Volgens de KNMP is het daarom essentieel dat keuzes in de Voorjaarsnota passen binnen het principe van passende zorg en uitvoerbaar zijn in de dagelijkse praktijk.
Zorgen over maatregel allergiemiddelen
In de Voorjaarsnota is opgenomen dat een taakstelling van 30 miljoen euro wordt ingevuld door allergiemiddelen gedurende de eerste zes maanden voor eigen rekening van patiënten te laten komen. De KNMP maakt zich hierover zorgen, net als het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) en de Patiëntenfederatie.
Allergische aandoeningen hebben een grote impact op het dagelijks functioneren van patiënten, bijvoorbeeld door slaapproblemen, beperkingen op school of werk en het uitlokken van astma. voor meer dan de helft van het aantal betrokken patiënten geldt dat zij antihistaminica zelf betalen via hun eigen risico. Voor minder dan de helft geldt dit niet, omdat zij hun eigen risico al kwijt zijn aan kosten van andere farmaceutische zorg en/of medisch-specialistische behandeling. Door het in het verzekerd pakket te houden wordt voor deze laatste groep een stapeling van eigen betalingen voorkomen. Tegelijkertijd zijn de kosten voor zorgverzekeraars, na kortingen, beperkt.
Haaks op advies Zorginstituut
Opvallend is dat de voorgestelde taakstelling haaks staat op het recente advies van het Zorginstituut om de vergoedingsvoorwaarden voor allergiemiddelen niet aan te passen. Het Zorginstituut waarschuwt dat het uitnemen van deze middelen uit het pakket kan leiden tot substitutie naar duurdere zorgvormen. Daarnaast zijn aanscherpingen van vergoedingsvoorwaarden volgens het Zorginstituut slecht uitvoerbaar en leiden zij tot extra administratieve lasten en discussies in spreekkamer en apotheek.
Substitutierisico en overschatting besparingen
Wanneer geneesmiddelen bij allergie (gedeeltelijk) niet langer worden vergoed, is het aannemelijk dat patiënten en zorgverleners uitwijken naar wel vergoede, maar duurdere
geneesmiddelen of naar andere zorgvormen. Substitutie gedreven door vergoeding in plaats van medische noodzaak is niet-passende zorg en leidt tot een overschatting van de beoogde besparingen.
De KNMP onderschrijft de waarschuwing van het Zorginstituut dat deze problematiek niet beperkt blijft tot allergiemiddelen. Ook bij mogelijke uitstroom van andere geneesmiddelen met een zelfzorgvariant spelen vergelijkbare uitvoeringsproblemen, substitutierisico’s en onzekerheden over de daadwerkelijke besparingsopbrengsten.
Benut meevallers door patentverloop
Volgens de KNMP zijn er betere alternatieven om taakstellingen op te vangen. Binnen het budgettair kader apotheekzorg is sprake van structurele onderbenutting, mede doordat loon- en prijsbijstellingen in de praktijk niet volledig kunnen worden benut. Daarnaast leidt recent en aankomend patentverloop van onder meer rivaroxaban en apixaban tot substantiële besparingen op geneesmiddelenuitgaven.
Deze meevallers kunnen volgens de KNMP worden ingezet om taakstellingen te dekken, zonder dat dit ten koste gaat van passende zorg of leidt tot extra lasten voor patiënten.
Oproep aan Kamer en minister
De KNMP ondersteunt consistent en zorgvuldig pakketbeheer, maar benadrukt dat daarbij nadrukkelijk moet worden gekeken naar uitvoerbaarheid, substitutierisico’s en de dagelijkse praktijk van patiënten en zorgverleners. De apothekersorganisatie roept de Tweede Kamer en de minister op het advies van het Zorginstituut te volgen en de voorgestelde pakketmaatregel in de Voorjaarsnota te heroverwegen.