KNMP's Wetenschappelijke Sectie Openbaar apothekers (WSO) benadrukt dat medicatiebeoordelingen een essentieel onderdeel zijn van goede farmaceutische patiëntenzorg en niet mogen worden gereduceerd tot een administratieve handeling. Aanleiding vormt een recent NRC-artikel waarin wordt beschreven hoe sommige apotheken medicatiebeoordelingen uitbesteden aan commerciële organisaties die daarbij studenten inzetten voor patiëntgesprekken.
Naar aanleiding hiervan ontving de KNMP vragen van leden en stakeholders. De KNMP keurt de in het artikel geschetste handelswijze af, omdat deze niet in lijn is met de KNMP-richtlijn Medicatiebeoordeling en de Multidisciplinaire richtlijn Polyfarmacie bij Ouderen. De KNMP betreurt dat door dit artikel het foutieve beeld zou kunnen ontstaan dat uitbesteding aan onbevoegd en onbekwaam personeel zonder supervisie van de openbaar apotheker of huisarts en zonder professionele beoordeling en opvolging van het gedelegeerde voorwerk op grote schaal zou plaatsvinden in Nederland.
Taakdelegatie in de apotheek alleen mogelijk onder voorwaarden
Voor de KNMP staat de kwaliteit van de medicatiebeoordeling voorop; die vraagt om de complementaire deskundigheid van apotheker en huisarts, in nauwe afstemming met de patiënt. Dat is in het bijzonder van belang bij kwetsbare patiënten met vaak complexe medicatie. Medicatiebeoordelingen zijn gericht op een farmacotherapeutische behandeling, die optimaal aansluit bij de zorgvragen, behandeldoelen en kwaliteit van leven van de individuele patiënt.
Taakdelegatie kan niet zonder meer plaatsvinden. De herziene KNMP-richtlijn Medicatiebeoordeling (16 maart 2026) expliciteert dat in de apotheek taakdelegatie van administratieve en organisatorische onderdelen van de medicatiebeoordeling onder verantwoordelijkheid van de openbaar apotheker mogelijk is aan een bekwame (farmaceutisch) geschoolde medewerker. De farmacotherapeutische anamnese en farmacotherapeutische analyse zijn voorbehouden aan de apotheker. Taakdelegatie van onderdelen van de anamnese en de analyse kan alleen aan bevoegd en bekwaam personeel en uitsluitend onder supervisie van een apotheker plaatsvinden.
Kwaliteit en verantwoordelijkheid
De kwaliteit van de farmaceutische zorg dient ook bij taakdelegatie geborgd te zijn. Dit betekent dat de apotheker vanuit zijn of haar professionele verantwoordelijkheid het gedelegeerde voorwerk beoordeeld, een behandelplan opstelt en de nodige afstemming heeft met huisarts en patiënt. Het beeld uit het NRC-artikel is geen afspiegeling van de dagelijkse praktijk in Nederlandse apotheken. Meer dan 90 procent van de openbare apothekers voert medicatiebeoordelingen binnen de eigen apotheek uit. Dit blijkt uit de landelijke uitvraag van de kwaliteitsindicatoren 2026 van de KNMP.
Daarmee ligt de professionele beoordeling van het geneesmiddelgebruik in de overgrote meerderheid van de gevallen direct bij de zorgverleners die de patiënt en zijn context kennen. Zodat ook knelpunten naar voren komen die niet direct zichtbaar zijn. Bij de circa 10% die wel gebruik maakt van externe taakdelegatie, gaat het onder meer om taakdelegatie aan externe apothekers die zich hebben gespecialiseerd in medicatiebeoordelingen en om onderdelen van medicatiebeoordeling die conform samenwerkingsafspraken door de huisartsenpraktijk worden opgepakt.
Meer dan een eenmalig gesprek
De medicatiebeoordeling omvat veel meer dan een gesprek over medicijngebruik of mogelijke bijwerkingen. Het gaat om een gestructureerd proces waarbij patiënt, apotheker en huisarts gezamenlijk kijken naar de effectiviteit, doelmatigheid en veiligheid van de farmacotherapie.
Een belangrijk uitgangspunt van de nieuwe richtlijn is dat het medicatiebeoordelingsproces geen losstaande verrichting is, maar onderdeel van integrale en doorlopende farmaceutische zorg. De medicatiebeoordeling is daarmee een zorgvuldig, deskundig en patiëntgericht proces, ingebed in de vertrouwde zorgrelatie tussen patiënt, apotheker en huisarts. Op die manier wordt geborgd dat de farmacotherapie optimaal en effectief blijft voor de patiënt.