Programma

Bekijk hier het programma van het KNMP Najaarscongres 2021. U heeft al vanaf 10:00 uur de mogelijkheid om het platform te bekijken en de virtuele exposanten te bezoeken.

Banner duurzaam

12.30 uur   Opening door Aris Prins, voorzitter KNMP
12.45 uur Uitreiking KNMP Studentenprijzen
12.55 uur Inleiding door prof. dr. Aukje Mantel, voorzitter programmacommissie
13.05 uur Inleiding Groene Farmacie door prof. dr. Toine Egberts, UMCU/UU
13.25 uur Ambities van de Coalitie Duurzame Farmacie door drs. Brigit van Soest-Segers, VIG
13.45 uur Rondetafelgesprek met prof. dr. Aukje Mantel, prof. dr. Toine Egberts en drs. Brigit van Soest
14.05 uur    Pauze                                                                                                                                             
14.25 uur

Start parallelle sessies ronde 1                                              


Charlotte Bekker (spreker najaarscongres 2021)1. Hoe voorkom je het verspillen van pillen - dr. Charlotte Bekker, Radboudumc
Jaarlijks wordt er in Nederland voor minimaal 100 miljoen euro aan ongebruikte geneesmiddelen verspild. Deze verspilling heeft niet alleen economische consequenties, maar gaat ook gepaard met onnodige belasting van het milieu. De oorzaken van geneesmiddelverspilling zitten in de gehele geneesmiddelendistributie- en gebruiksketen; op het niveau van de fabrikant, de distributeur/groothandel, de voorschrijver, de apotheker en bij de patiënt, zowel in de thuissituatie als gedurende ziekenhuisopname. Bij het tegengaan van geneesmiddelverspilling zijn meerdere strategieën nodig die in de gehele keten worden ingezet. Tijdens deze sessie staat de patiënt met het geneesmiddel in de thuissituatie centraal. Er wordt aan de hand van praktijkvoorbeelden besproken wat de oorzaken zijn van geneesmiddelverspilling en welke oplossingen noodzakelijk zijn. Twee strategieën die momenteel worden geëvalueerd in de praktijk worden toegelicht, gericht op preventie van verspilling door “op maat af te leveren” en “heruitgifte van ongebruikte geneesmiddelen”.         

Charlotte Bekker is biomedisch wetenschapper en promoveerde in 2018 op het duurzaam gebruik van geneesmiddelen te Universiteit Utrecht. Momenteel werkt ze als onderzoeker bij de apotheek in het Radboudumc waar ze verschillende wetenschappelijke projecten leidt op het gebied van duurzame farmacie.                           


Caroline Moermond (spreker najaarscongres 2021)2. Medicijnresten in het milieu - dr. ir. Caroline Moermond, RIVM
Geneesmiddelen zijn waardevol voor de volksgezondheid maar medicijnresten kunnen ook risico’s veroorzaken in het milieu. Het totale gebruik van humane geneesmiddelen is een aantal miljoen kilogram per jaar. Na gebruik door de patiënt, komen medicijnresten via urine en faeces in het riool terecht. Bij de rioolwaterzuivering wordt maar een deel van de medicijnresten verwijderd. Al met al schatten we dat jaarlijks in Nederland minimaal 190 ton werkzame stof via de riolering in het oppervlaktewater terecht komt. Daar veroorzaken ze risico’s voor het ecosysteem. Een klein deel van de medicijnresten wordt door de waterbeheerders gemonitord. Desondanks overschreden in 2017 en 2018 19 verschillende stoffen de risicogrenzen. Voor de drinkwaterkwaliteit vormen medicijnresten nu geen bedreiging, maar dit is wel een aandachtspunt voor de toekomst. Daarom is de overheid samen met stakeholders uit de gezondheidszorg de ‘Ketenaanpak Medicijnresten uit Water gestart’. Vanuit de ketenaanpak worden bijvoorbeeld inlevercampagnes georganiseerd en is een FTO-module gemaakt, waarbij experts van waterschappen aansluiten bij het FTO.     

Caroline Moermond werkt bij het RIVM als senior beleidsadviseur Geneesmiddelen en milieu. Zij heeft een achtergrond in de milieuwetenschappen, is Europees geregistreerd toxicoloog en gecertificeerd risicobeoordelaar. Als beleidsadviseur adviseert zij het ministerie van IenW bij de ketenaanpak Medicijnresten uit Water, en neemt namens VWS deel aan een Brusselse werkgroep over dit onderwerp.           

14:55 uur

Start parallelle sessies ronde 2

Henk-Frans Kwint (foto spreker najaarscongres)1.“Deprescribing: de kans voor  de apotheker om zich te profileren als medicatiespecialist!”- dr. Henk-Frans Kwint, SIR Stevenshof               

“Een andere rol voor de openbaar apotheker. Meer tijd voor onze prioriteiten.” In dit zojuist verschenen proefschrift van Jeroen van de Pol komt nadrukkelijk naar voren dat openbaar apothekers tot nu toe te weinig tijd besteden aan farmaceutische patiëntenzorg. Medicatiebeoordeling komt het meest nadrukkelijk naar voren als zorgactiviteit van de apotheker. Na een medicatiebeoordeling wordt zowel medicatie gestart als gestopt. Veel huisartsen en apothekers waren onzeker over het afbouwen enstoppen van medicatie mede omdat onduidelijk is of dat zo maar kan, op welke wijze en wat de gevolgen zijn voor de gezondheid. Er was duidelijk behoefte aan handvaten. Die handvaten zijn er gekomen met het verschijnen van de module “Minderen en stoppen medicatie” en bijbehorende kennisdocumenten in december 2020. Rob van Marum constateerde onlangs in het Pharmaceutisch Weekblad dat 9 maanden na verschijnen van deze richtlijn het proces van afbouwen en stoppen van medicatie tot stilstand is gekomen. Hij doelde met name op de doorontwikkeling van kennisdocumenten. Inmiddels zijn er veel ontwikkelingen en initiatieven binnen de farmacie om deze module te implementeren zowel op het gebied van onderzoek en onderwijs, maar ook in het kader van zorgmodules als onderdeel van contracten met zorgverzekeraars. Tijdens mijn presentatie neem ik de ontwikkelingen en initiatieven op het gebied van deprescribing graag met u door.

Henk-Frans Kwint trad in 1996 dienst bij academische apotheek Stevenshof als apotheker. Vanaf 1997 maakte hij kennis met farmaceutisch praktijk onderzoek als tutor bij de SIR Masterclass.  In 2013 promoveerde hij op het proefschrift “Optimaliseren van juist medicijn gebruik door ouderen in de eerstelijnsgezondheidszorg” waarbij medicatiebeoordeling en de medicatie op rol centraal stonden . Hij was lid van de kernwerkgroep en medeauteur van de multidisciplinaire richtlijn Polyfarmacie bij ouderen in 2012. Bij de update van deze richtlijn was hij zowel  werkgroeplid bij de module Medicatiebeoordeling (2019) en als bij module Stoppen en minderen van medicatie (2020). Hij is momenteel betrokken bij verschillende deprescribing activiteiten zoals promotieonderzoek van Gert Baas naar deprescribing medicatie op rol  en de regionale module kwetsbare ouderen van Zorg en Zekerheid.

Gertjan Wolbink2. Doseringsverlaging en andere farmacologische interventies - Gertjan Wolbink, READE
Biologicals zijn een belangrijke groep geneesmiddelen. Bij chronisch inflammatoire ziekten maar ook in de oncologie en vasculaire geneeskunde worden ze steeds vaker toegepast.

Biologicals zijn eiwitten met een simpel werkingsmechanisme. Ze binden aan een gedefinieerd target. Voor de chronisch inflammatoire aandoeningen is gekeken naar welke dosering op groepsniveau een maximaal klinisch effect had. Deze dosering is vaak geregistreerd in het label.  De farmacokinetiek van biologicals kan echter individueel flink verschillen. Voor een aantal van de biologicals speelt immunogeniciteit hierbij een belangrijke rol. We denken dat het overgrote deel van de patiënten die behandeld worden met biologicals concentraties in het bloed heeft die veel hoger zijn dan nodig is om het target te blokkeren. Door concentratie gestuurd te doseren met behulp van Therapeutic Drug Monitoring (TDM) kan waarschijnlijk veel overbehandeling worden voorkomen. Ik laat een aantal voorbeelden zien van onderzoeken naar concentratie gestuurd behandelen in de reumatologie, neurologie en oncologie en durf de stelling te verdedigen dat we helft van het geld voor biologicals zouden kunnen besparen door gepersonaliseerd te behandelen.

Gertjan Wolbink is Reumatoloog/Principle Investigator bij Amsterdam Rheumatology and Immunology Centre locatie Reade/afdeling immunopathologie Sanquin Amsterdam. Gertjan heeft een brede beoefening van het vakgebied als reumatoloog. Hij werkt vier dagen in de week bij de poliklinische patiëntenzorg en is daarnaast onderzoeker bij Reade en Sanquin. Hij is een internationaal expert op het gebied immunogeniciteit van biologicals en therapeutic drug monitoring. Verantwoordelijk voor landmark publicaties over dit onderwerp in o.a. JAMA, Annals of Rheumatic Disease en Nature Rheumatology, waarin zowel de immunologische characterisatie als de farmacologische en klinische impact van immunogeniciteit wordt ontleed.

15.20 uur           Pauze                                                                                                          
15.30 uur            

Start parallelle sessies ronde 3                                                           

Loes Herpen-Meeuwissen (spreker najaarscongres 2021)

1. Een nieuw klinisch medicatieproces: verbetering voor patiënt en keten - Loes van Herpen-Meeuwissen, Radboudumc
Momenteel worden er in Nederland veel bruikbare geneesmiddelen weggegooid als gevolg van de zorginrichting en regelgeving. Doordat de meeste zorg thuis plaatsvindt is het huidige proces inefficiënt. Dit leidt tot verspilling van personeelsinzet en geneesmiddelen. Ook wil de patiënt vaak meer regie in zijn zorgpad. Daarom onderzoeken wij een nieuw ziekenhuismedicatieproces genaamd Doorgebruik van Thuismedicatie (DGTM) al dan niet gecombineerd met Medicatie In Eigen Beheer (MIEB) met als doel betere en veiligere geneesmiddelzorg in de zorgketen. Bij DGTM neemt de patiënt zijn eigen medicatie mee naar het ziekenhuis en de verpleegkundige dient deze medicatie toe. Ons onderzoek laat zien dat dit zorgt voor verduurzaming (minder financiële verspilling van personeelsinzet en geneesmiddelen). Daarnaast blijft de medicatie herkenbaar wat bij patiënten leidt tot betere kennis over geneesmiddelgebruik. Bij MIEB is de patiënt indien zelfredzaam ook zelf verantwoordelijk voor medicatietoediening. Dit geeft de patiënt meer regie. Er wordt onderzocht of dit tot meer self-efficacy en betere therapietrouw leidt na ziekenhuisopname.

Tijdens de opleiding Farmacie (Universiteit Utrecht 2008-2015), sprak de ziekenhuisfarmacie Loes aan vanwege het samenwerken met apothekers en artsen. Sinds 2015 werkt zij in het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis, waar ze vanaf 2016 de opleiding tot ziekenhuisapotheker volgt. Deels vindt deze opleiding in het Radboudumc plaats en aldaar combineert zij dit met promotieonderzoek (2018). Haar onderzoek focust zich op nieuwe manieren van geneesmiddelgebruik in het ziekenhuis, waarbij ze de patiënt betrekt en verantwoordelijkheid geeft. Deze verandering heeft een positieve bijdrage op het efficiënt inzetten van middelen, waardoor er minder verspilling is. Met als doel betere en veiligere zorg ongeacht waar de patiënt zich bevindt.

Piter Oosterhof (spreker najaarscongres 2021)2. Do we care? - Piter Oosterhof, OLVG/Radboudumc
De afgelopen jaren viel het Jelmer Faber en Piter Oosterhof op dat er in de gehele farmaceutische keten, van ontwikkeling tot bij de patiënt thuis er veel spillage plaats vindt op het gebied van geneesmiddelen. De vraag die zij zichzelf stelden was: hoe kunnen wij als professionals uit de zorg ons steentje bijdragen aan het reduceren van deze spillage van geneesmiddelen. Uit die vraag en een sterke visie op duurzaamheid binnen de farmaceutische sector hebben de twee apothekers een marktplaats ontwikkeld om de verspilling van geneesmiddelen in de apotheek te verminderen. Deze online marktplaats (PharmaSwap.com) heeft in 2020 de erkenning gekregen van de KNMP, door aan hen de zorginnovatieprijs toe te kennen. Tijdens deze parallelsessie nemen we je mee in onze visie op duurzaamheid binnen de farmaceutische sector, hoe onze idee tot stand is gekomen en welke hindernissen je tegen kunt komen bij het verwezenlijken van je (duurzame) idealen. “Do we care?”.

Piter Oosterhof is in 2012 afgestudeerd aan de Rijksuniversiteit Groningen, waarna hij begonnen is in de openbare apotheek. Sinds 2013 is hij werkzaam in de poliklinische apotheek van OLVG te Amsterdam, waar hij onder andere zijn opleiding tot poliklinisch apotheker heeft afgerond. In 2018 is hij gestart met een promotietraject in het Radboudumc met als onderwerp “het doelmatige inzetten van beschikbare antiretrovirale therapie”. Verder is hij recent gestart met de verkorte opleiding tot ziekenhuisapotheker. In zijn huidige functie heeft Piter bijzondere interesse in infectieziekten, palliatieve zorg, oncologie en daarnaast speelt duurzaamheid een belangrijke rol. Verder maakt hij deel uit van diverse commissies binnen de NVZA en de KNMP.

 

15.55 uur             Muzikaal intermezzo
16.10 uur Rondetafelgesprek met prof. dr. Aukje Mantel, dr. Henk-Frans Kwint, Piter Oosterhof en dr. Charlotte Bekker
16.40 uur Afsluiting door prof. dr. Aukje Mantel
17:00 uur Afsluiting digitaal platform