Registratie
Invulling van de opleiding
De filosofie achter de opleiding is dat het grootste leereffect wordt verkregen wanneer kennis en ervaring in de praktijk worden toepast. De leerdoelen en eindtermen van de opleiding worden geformuleerd in een opleidingsplan dat de leidraad van de opleiding vormt. Dit opleidingsplan wordt opgesteld door de opleider en de ziekenhuisapotheker in opleiding (zapio). Onder eindtermen worden de competenties van de zapio tijdens en aan het eind van de opleiding verstaan. Onder leerdoelen vallen de te vormen kennis, vaardigheden en attitude van de zapio.
Aanmelding tot de opleiding
Wanneer de opleiding tot ziekenhuisapotheker wordt gestart, moet dit worden aangemeld bij de Specialisten Registratie Commissie (SRC), kamer Ziekenhuisfarmacie.
Zapio en opleider sturen naar de SRC:
- Het aanmeldingsformulier.
- Het opleidingsplan voor het eerste jaar
- Een eventuele kortingsaanvraag
De SRC toetst of de AIOS-Ziekenhuisfarmacie voldoet aan de gestelde opleidingseisen en beoordeelt het opleidingsplan. Indien reeds relevante werkervaring is opgedaan binnen de (ziekenhuis)farmacie, kunnen de zapio en de opleider gedeeltelijke vrijstelling van de opleiding aanvragen bij de SRC. Deze vrijstellingsaanvraag moet via een brief, ondertekend door de opleider, aangevraagd en onderbouwd worden. Belangrijk is om te melden welke activiteiten zijn uitgevoerd en welke relevante cursussen reeds zijn gevolgd. Het meesturen van een C.V. ter ondersteuning is zeker aan te raden.
Indeling opleiding
Het eerste jaar van de opleiding is een oriënterend jaar. Daarnaast is het eerste jaar ook een beoordelingsjaar. Er wordt geëvalueerd of de AIOS-Ziekenhuisfarmacie geschikt is voor de ziekenhuisfarmacie. Het eerste jaar wordt dan ook afgesloten met een beoordelingsgesprek. Hierbij wordt een beoordelingsformulier ingevuld door de opleider en de AIOS-Ziekenhuisfarmacie waarna het wordt verstuurd naar de SRC. Dit formulier geeft aan welke leerdoelen in het eerste jaar zijn behaald.
Aan het einde van het eerste jaar sturen zapio en opleider naar de SRC:
- Het beoordelingsformulier 1e jaar
- Gespreksverslagen (m.b.t. voortgang)
- Het formulier Kwartaalevaluatie/beoordeling opleiding ziekenhuisapotheker (4 stuks)
- Het opleidingsplan voor het 2e en 3e jaar
Het tweede jaar geeft verbreding van de reeds opgedane kennis en praktijkervaring. In het derde jaar vindt verdieping plaats. Tijdens de verbredings- en verdiepingsfase worden opnieuw alle afdelingen van de ziekenhuisapotheek doorlopen. Na het tweede en na het derde jaar vindt een tussentijdse evaluatie plaats.
Aan het einde van het tweede en aan het einde van het derde jaar sturen AIOS-Ziekenhuisfarmacie en opleider naar de SRC:
- Het evaluatieformulier 2e, 3e en 4e jaar
- Gespreksverslagen
Gebruik s.v.p. het formulier Kwartaalevaluatie/beoordeling opleiding ziekenhuisapotheker. - Einde 2e jaar tevens kopie bijlage Formulier wetenschappelijk onderzoek (origineel naar CWZO, zie onder)
- Einde 3e jaar tevens voorstel verdiepingsfase (zie onder)
De opleiding wordt deels centraal en deels decentraal aangestuurd. Het centrale deel van het eerste jaar van de opleiding bestaat uit 10 cursusdagen. Het tweede en derde jaar bestaan gezamenlijk uit 40 cursusdagen. De cursussen in het tweede en derde jaar bestaan uit ééndaagse en meerdaagse cursussen. Al deze cursussen worden o.a. georganiseerd door 10 Special Interest Groups. (SIG’s). Deze SIG’s zijn geformeerd rondom farmacotherapeutisch onderwerpen. Voorbeelden zijn de SIG’s neurologie, cardiologie, kindergeneeskunde en oncologie. De Stichting PUOZ (Post Universitair Onderwijs Ziekenhuisfarmacie) en de onderwijsdirecteur spelen hierbij een coördinerende rol.
Verdieping en wetenschappelijk onderzoek
In het vierde jaar van de opleiding is plaats voor differentiatie. Dit houdt in dat verdere verdieping plaats vindt van een aandachtsgebied binnen de ziekenhuisfarmacie. Tevens is in het vierde jaar tijd gereserveerd voor een wetenschappelijk onderzoek.
Om geregistreerd te worden als ziekenhuisapotheker is het verplicht om een wetenschappelijk onderzoek uit te voeren. Apothekers, die de opleiding tot ziekenhuisapotheker volgen conform de regeling ziekenhuisapotheker in opleiding - klinisch onderzoeker (zapiko) zijn hiervan vrijgesteld. Zij dienen wel een extended abstract in te dienen.
De tijd die hier voor staat bedraagt zes maanden. Het onderwerp van het onderzoek moet worden aangemeld bij de CWZO, de Commissie Wetenschappelijke Zaken en Onderzoek van de NVZA (met kopie naar de SRC). Deze commissie beoordeelt vooraf het onderzoeksonderwerp en achteraf het uitgevoerde onderzoek. Indien het gedane onderzoek akkoord bevonden wordt, dient over het onderzoek een voordracht gehouden te worden tijdens de Wetenschappelijke vergadering van de NVZA. Hierbij wordt de presentatie beoordeeld door de CWZO. Aan het einde van de opleiding vindt een eindbeoordeling plaats. Deze beoordeling wordt schriftelijk vastgelegd en verstuurd naar de SRC. Hierna kan de registratie tot ziekenhuisapotheker plaats vinden.
Het vierde jaar staat tevens in het teken van de verdiepingsfase. In de loop van het tweede en derde jaar oriënteert de zapio zich op de gewenste verdieping en dient hiertoe een voorstel in bij de SRC.
- uitvoeringsreglement specialisatiefase (NB binnenkort gewijzigde versie)
De opleiding in combinatie met promotie-onderzoek
De afkorting ZAPIKO staat voor ziekenhuisapotheker in opleiding – klinisch onderzoeker. Naast de reguliere opleiding bestaat de mogelijkheid om de opleiding tot ziekenhuisapotheker te combineren met het uitvoeren van promotieonderzoek. De duur van deze combinatie bedraagt maximaal 7 jaar. Ten minste 1 jaar van het onderzoek moet tijdens de opleiding worden uitgevoerd.
Registratie
Ziekenhuisapothekers die de opleiding met succes hebben afgerond kunnen zich als ziekenhuisapotheker laten inschrijven in het register voor ziekenhuisapothekers.
Voor de aanvraag van inschrijving in het register sturen zapio en opleider naar de SRC:
- De verklaring van de opleider
- Het evaluatieformulier 2e, 3e en 4e jaar
- Verslag verdiepingsfase
- Een kopie verklaring van afronding wetenschappelijk onderzoek (CWZO)
Na goedkeuring van de SRC, ontvangt de ziekenhuisapotheker een inschrijvingsbewijs (certificaat). De registratie geldt voor vijf jaar. Daarna dient een verzoek om herregistratie te worden ingediend bij de SRC. Voor inschrijving in het register voor ziekenhuisapothekers wordt een jaarlijks bedrag in rekening gebracht. Met ingang van 2013 is dit bedrag vastgesteld op € 100 per jaar.
Achtergrondinformatie opleiding
Met ingang van december 1998 is ziekenhuisfarmacie officieel erkend als specialisme en als zodanig opgenomen in de wet BIG. Daarmee werd tevens vastgesteld dat de inhoud, methode van opleiden en opleidingeisen aangepast moesten worden. Tevens werd geconstateerd dat er grote verschillen bestonden tussen de opleidingsziekenhuizen wat betreft de wijze van opleiden.
Daarom is in 2001 de Werkgroep Eindtermen Leerdoelen Opleiding Ziekenhuisapotheker (ELOZ) opgericht door de NVZA. Deze werkgroep kreeg als opdracht mee invulling te geven aan een nieuwe opleiding. Het doel van de Werkgroep ELOZ was het vaststellen van de eindtermen (wat zijn de competenties van de zapio (ziekenhuisapotheker in opleiding) aan het eind van de opleiding) en leerdoelen (te vormen kennis, vaardigheden en attitude van de zapio) van de opleiding tot ziekenhuisapotheker.
Door middel van het opstellen van deze leerdoelen en eindtermen is getracht de opleiding eenduidiger te maken en te zorgen voor een betere aansluiting tussen universiteit en opleiding en tussen opleiding en uiteindelijke werkzaamheden van de ziekenhuisapotheker.
De kaders van deze nieuwe opleiding zijn vastgesteld door het Centraal College. De invulling van de nieuwe opleiding is afgerond in 2003.
EVOP en ELOZII
Bij de invoering van ELOZ is afgesproken de leerdoelen en eindtermen periodiek te evalueren. De eerste evaluatie (EVOP) heeft in 2007 plaatsgevonden met als conclusie dat de geformuleerde doelen goed voldeden en slechts op details aangepast hoefden te worden. Dit heeft geleid tot een aangepaste set leerdoelen en eindtermen ELOZ II, die op 1 januari 2009 van kracht is geworden. De belangrijkste aanpassingen ten opzichte van ELOZ I zijn meer aandacht voor medicatieveiligheid en voor poliklinische farmacie in de opleiding.
Erkenning ziekenhuisapotheek als opleidingsinstelling
Een opleidingsziekenhuisapotheek moet voldoen aan de eisen die zijn vastgesteld door het Centraal College. Of een opleidingsziekenhuis aan deze eisen voldoet, wordt getoetst door de visitatiecommissie. Deze commissie is een uitvoerend orgaan van de SRC. Een te visiteren ziekenhuis wordt voorafgaande aan een visitatie verzocht een visitatierapport aan te leveren. In dit visitatierapport wordt volgens een standaardlijst van vragen een beschrijving gegeven van onder andere de ziekenhuisorganisatie en het opleidingsklimaat binnen het ziekenhuis. Tevens moeten in het visitatierapport de contacten, taken en functies van de ziekenhuisfarmacie binnen het ziekenhuis worden beschreven.
Tijdens de visitatie zullen leden van de visitatiecommissie ter plaatse, door middel van het voeren van gesprekken met diverse betrokkenen en het bezoeken van relevante afdelingen binnen het ziekenhuis, een eindoordeel opmaken dat als advies naar de SRC wordt gestuurd. De SRC zal op basis van het visitatierapport en het oordeel van de visitatiecommissie uitspraak doen over de opleidingsbevoegdheid van de ziekenhuisapotheek.
Indien een ziekenhuis voldoet krijgt deze voor een periode van (maximaal) 5 jaar de bevoegdheid van opleidingsziekenhuis voor het opleiden van één of meerdere apothekers tot ziekenhuisapotheker.
Voor de aanvraag tot erkenning als opleidingsinstelling wordt met ingang van 2013 een bedrag van € 8.000 ex BTW in rekening gebracht.