Chaotisch gezondheidsbeleid bedreigt beschikbaarheid geneesmiddelen in Europa
De beroepsorganisaties maken zich grote zorgen over het doorgeschoten inkoopbeleid van geneesmiddelen door de diverse overheden en verzekeraars. Als gevolg hiervan wordt in een aantal landen de betrouwbare toelevering van het juiste geneesmiddel en de continuïteit van de farmaceutische zorg ernstig bedreigd.
“Het middel van de week”
Sturing op de inkoop van geneesmiddelen leidt in een aantal landen tot chaotische taferelen. In Zweden wijst de overheid maandelijks voor de verschillende categorieën geneesmiddelen “het middel van de maand” aan. Al snel bleek dat deze geneesmiddelen halverwege de maand niet meer verkrijgbaar waren. Om dit ‘op te lossen’ worden nu drie voorkeursmiddelen van de maand aangewezen. Men maakt zich zorgen over de veiligheid van het medicatiegebruik; met name omdat patiënten door de wisselende tabletvormen en -kleuren het overzicht kwijtraken.
De situatie in Denemarken is nog absurder: hier wordt op zaterdag de lijst van verplicht af te leveren middelen bekend gemaakt die de maandag daarop van kracht is. Dit leidt wekelijks tot chaotische taferelen in de apotheek. Patiënten kunnen de door hen benodigde geneesmiddelen niet krijgen en de apotheek moet wekelijks de complete voorraad screenen en vervangen met alle administratieve sores van dien.
Apothekers in Duitsland hebben te maken met per zorgverzekeraar wisselende lijsten van geneesmiddelen en teruglopende receptregelvergoeding, in zekere zin vergelijkbaar met de Nederlandse situatie. Maar door de voortdurende veranderingen en beleidswijzigingen hebben apotheken geen enkel zicht op de bedrijfsvoering. Sterker nog, omdat overheid en verzekeraars met terugwerkende kracht ruziën over de hoogte van de apotheektarieven in 2009 hebben apothekers nog altijd geen zicht op de definitieve bedrijfsresultaten voor dat jaar.
Ierse revolutie
De nieuw aangetreden regering van Ierland heeft besloten om op korte termijn de complete gezondheidszorg opnieuw in te richten. Op basis van een internationale vergelijking heeft men bepaald wat het beste model is voor het leveren van goede zorg. Nederland is hierbij aangemerkt als het beste voorbeeld. De Ierse beroepsorganisatie verbaast zich er dan ook over dat dit systeem al weer aan een grote verbouwing toe zou zijn.
Slechte beschikbaarheid bedreigt zorg en veiligheid
Ook in Canada en de Verenigde Staten zijn de gevolgen merkbaar. Apothekers aldaar maken zich in toenemende mate zorgen over de verkrijgbaarheid van geneesmiddelen als gevolg van het inkoopbeleid en de concentratie van de productie van geneesmiddelen in landen als India en China. Er bestaat onvoldoende inzicht in welke fabrieken de afzonderlijke generieke geneesmiddelen nog geproduceerd worden.
In voorkomende gevallen is de afhankelijkheid van een enkele leverancier zo ver doorgeschoten, dat als deze leverancier niet produceert en levert er totaal geen alternatief meer beschikbaar is. In diverse gevallen heeft dit al geleid tot de situaties dat noodzakelijke geneesmiddelen wekenlang niet beschikbaar waren met alle onaanvaardbare gevolgen voor de gezondheid en veiligheid van de patiënten die deze middelen acuut nodig hebben. Zij pleiten voor een internationale lobby om landelijke en internationale overheden te wijzen op hun verantwoordelijkheid voor de beschikbaarheid van geneesmiddelen.
Leon Tinke, directeur van de KNMP, valt het op dat in alle landen de overheden een prominente rol bij de inkoop van geneesmiddelen hebben, maar dat ze niet de verantwoordelijkheid nemen voor de beschikbaarheid. “In Nederland zijn de geneesmiddelenprijzen inmiddels op een bodemniveau en nieuwe aanbestedingen leiden nauwelijks nog tot lagere prijzen.” De KNMP zal de gevolgen voor de beschikbaarheid van noodzakelijke middelen bij minister Schippers aankaarten. “Zeker gezien het feit dat de farmaciemarkt in Nederland vanaf 2012 geliberaliseerd is,” aldus Tinke.